katır

Bitigçi Sözlük Maddesi

katır

(isim, sıfat, hayvan bilimi, mecaz)
· 2 anlam
  1. 1.

    (isim, hayvan bilimi) Atgillerden, kısrak ile erkek eşeğin çiftleşmesinden doğan, genelikle kısır olan melez hayvan.

  2. 2.

    (sıfat, mecaz) Kaba, bayağı, görgüsüz (kimse).

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

katır etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Katır, XI. yüzyıldan beri ḳatır biçimiyle tanıklanan, kökeni tartışmalı bir hayvan adıdır. Gülensoy sözü kat- 'katmak' fiilinden türetir; Clauson katırın karışık soyuna dayanan bu bağı büyük olasılıkla zorlama sayar, Eren de görüşü düşündürücü bulur. Ses güçlükleri kaydıyla Doerfer'e atfedilen İranî xartar 'katır' kaynağını ÈSTJa daha çekici bulur, Stachowski soru işaretiyle anar. Clauson, Eren ve ÈSTJa sözün Türkçeden Moğolcaya qačir olarak geçip kaçır biçimiyle birçok Türk diline geri döndüğünü yazar, Starostin–Dybo–Mudrak Moğolca biçimin özgün de olabileceğini ekler; söz Farsçaya ve Balkan dillerine de yayılmıştır.

  1. 11. yüzyıl · Karahanlı Türkçesi: ḳatır
  2. 13. yüzyıl · Harezm Türkçesi: ḳatır
  3. 13. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: kattır ~ katır
  4. 13. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: katır
  5. 14. yüzyıl · Harezm Türkçesi: ḳatır ~ kaçır
  6. 14. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: ḳatır
  7. 15. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: ḳatır
  8. 16. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: ḳaṭır
  9. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: katır
  10. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: katır
  11. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: katır
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · katır

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

katırcı katırlık katır gibi katır karı katırcılık katırlaşma katır kutur katırlaşmak katır tepmişe dönmek katır kuyruğu gibi kalmak bardo fışkı gölük kölük

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.