dışsal şoklar: Türkçe Derlem Sonuçları

Sorguya nasıl başlanır?

Sorgu kutusuna kalem gibi bir sözcük, kalemi gibi çekimli bir biçim ya da kalem kutusu gibi bir öbek yazıp Ara düğmesine basın veya Enter tuşunu kullanın.

Sonuç alanından gösterilecek tanık sayısını 20, 30, 40 veya 50 olarak seçebilirsiniz; bulunan tanık sayısı bu sınırdan az olabilir.

Temizle, sorguyu ve ona ait sonuç kartlarını kaldırır; yeni bir sorgu yazdığınızda kartlar yeni sözcük veya öbek için güncellenir.

Tanıkları ve cümle içi konumu okuma

Tanık, aranan birimin gerçek kullanımını gösteren kaynaklı cümledir; sorguyla eşleşen biçim tam cümle içinde kırmızı vurgulanır.

Tanığın altında yazar, eser veya yayın ile mevcut tarih ve bağlantı bilgileri bulunur; bir sözlük anlamına bağlanmış tanıklarda anlam etiketi de gösterilir.

Cümle İçi Konum Dağılımı, gösterilen tanıklardaki kullanımların baş, orta ve son bölgelere dağılımını özetler; her tanığın altındaki nokta o cümledeki konumu belirtir.

Bağlam dinamikleri ve grafikler

Bağlam dinamikleri, birimin farklı cümlelerde, belgelerde, alanlarda ve söz dizimsel çevrelerde nasıl kullanıldığını birlikte gösterir.

Çok eksenli grafikte ve yanındaki çubuklarda her başlık ayrı bir ölçümü temsil eder; aynı başlıkta daha yüksek değer, o kullanım özelliğinin daha güçlü olduğunu gösterir.

Bağlam-esneklik koordinatı grafiğinde sağa doğru söz dizimsel esneklik, yukarı doğru bağlam genişliği artar; nokta, sorgulanan birimin iki ölçümdeki yerini gösterir.

Bağlam Parmak İzi ortak ölçümleri özetler; dönem, kaynak ve karşılaştırma bölümleri yeterli veri bulunduğunda kullanımlar arasındaki farklılıkları incelemeye yardımcı olur.

Eş kullanım ve sözcük türleri

Eş kullanım, sorgulanan birimle birlikte görülen diğer sözcükleri ve bunların birlikte kullanım sayılarını gösterir; listeler sözcük türlerine göre de incelenebilir.

Yoğunluk çubuğu, listedeki en yüksek birlikte kullanım sayısına göre diğer ögelerin göreli sıklığını gösterir.

Serbestlik değeri, kullanımın çok sayıda ögeye dengeli yayılmasını veya az sayıda kalıpta yoğunlaşmasını özetler; yüksek değer daha çeşitli, düşük değer daha yoğunlaşmış birlikteliklere işaret eder.

NPMI, logDice ve t-score

NPMI, iki birimin birlikte görülmesini rastlantısal beklentiyle karşılaştırır; −1 ile +1 arasındaki değerin yükselmesi daha özgül bir birlikteliğe işaret eder.

logDice, ortak kullanım sayısını iki birimin ayrı sıklıklarıyla birlikte değerlendirir; yüksek değer daha güçlü bir eş kullanım ilişkisini gösterir.

t-score, gözlenen birliktelik ile beklenen birliktelik arasındaki farkı değerlendirir ve çok sayıda tanıkla desteklenen ilişkileri öne çıkarır.

Birlikte kullanım sayısı yaygınlığı, ilişki puanları ise birlikteliğin gücünü ve özgüllüğünü açıklar; bir sözcüğün kullanımını değerlendirirken bu değerleri tanıklarla birlikte okuyun.

Alan yayılımı ve kaynak profili

Alan Yayılımı, sözcüğün veya öbeğin hangi konularda kullanıldığını gösterir; en yaygın alan cümle sayısıyla, baskın alan ise alan puanıyla belirlenir.

Yayılım skoru, kullanımların bir alanda yoğunlaşmasını veya farklı alanlara dengeli dağılmasını özetler.

Kaynak profili, kitap, akademik yayın, köşe yazısı, haber ve diğer kaynak gruplarındaki kullanım paylarını gösterir; alan bilgisi metnin konusunu, kaynak bilgisi geldiği yayın grubunu açıklar.

Değerlik ve tamlayıcılar

Değerlik, bir sözcüğün veya öbeğin çevresinde hangi tamlayıcılarla kullanıldığını, bu ilişkilerde görülen durum eklerini, ilgeçleri ve yan tümceleri gösterir.

Çok sözcüklü birimin kendi içindeki sözcükler tamlayıcı sayılmaz; birimin dışında kurduğu ilişkiler değerlendirilir.

Çekirdek, güçlü, seçimlik ve seyrek etiketleri, tamlayıcıların derlemdeki destek ve kullanım eğilimlerini özetler; tek başına bütün cümleler için dil bilgisel zorunluluk bildirmez.

Tarih bilgileri ve yaşam çevrimi

Derleme son eklenme zamanı, sorguyla eşleşen en yeni cümlenin BD'ye işlendiği zamanı Türkiye saatine göre gösterir; kaynak yayın tarihinden farklı bir bilgidir.

Sözcüğün yaşam çevrimi, web sayfalarının yayın tarihleri ile kitap, makale ve tezlerde doğrulanan yayın yılı veya tarihini kullanarak derlemdeki tarihli kullanımları gösterir.

Derlemde görülen ilk tarih, sözcüğün dilde ilk kez kullanıldığı tarih olarak yorumlanamaz; yalnız BD'de tarih bilgisiyle tanıklanan kullanımı belirtir.

Sonuçları birlikte değerlendirme

Tanık listesi kullanım örneklerini, biçim sıklıkları çekimlerin dağılımını, grafikler ve ilişki puanları ise daha geniş derlem eğilimlerini gösterir; bu bölümlerdeki sayıların kapsamı aynı olmayabilir.

Bir kartta veri bekleniyor veya benzeri bir bilgi görülmesi, o ölçüm için yeterli veri bulunmadığını belirtir; sözcüğün dilde bulunmadığını göstermez.

Telefonlarda geniş tabloları kendi alanları içinde yana kaydırabilirsiniz; kılavuz ve çekimli biçimler gibi açılır kartların başlıkları klavyeyle de kullanılabilir.