Questions and Answers

An information space that explains dictionary and live corpus data together

Total Questions
144
Headword
72
Anlam / tanım
72
New-Entry Questions
86
Entries Examined
108
How Is This Page Prepared?

Reading Dictionary Features Together

Maddebaşı, anlam, tanım, gönderme, köken, (PHP 3, PHP 4), bağlam, alan ve tür yayılımı, eş kullanım, değerlik, hibrit sözcük ağı ve yaşam eğrisi birlikte değerlendirilir. Yeni eklenen sözcükler de yayımlanmış tanımlanabilirlik kanıtlarıyla bu kapsama girer.

Live Evidence, Reviewed Explanation

Soru ve açıklayıcı yanıt editoryal olarak yayımlanır; geçiş sayısı ve derlem büyüklüğü sayfa açıldığında ClickHouse üzerinden yeniden okunur. Bağlamlar kamuya açık kalite süzgecinden geçen örneklerle sınırlıdır. Sayılar dil bilgisel kural değil, derlemde gözlenen eğilimdir.

144 soru ve yanıt

Meaning / Definition Definition Newly Added to Bitigçi
nezaket kuralları

Nezaket kuralları tanımı neden yalnız “nazik davranma kuralları” biçiminde kısaltılmamıştır?

Böyle bir açılım kavramı kendi bileşenleriyle yinelemekle kalır; açıklayıcı tanım kuralların hangi davranışları, hangi toplumsal amaçla düzenlediğini göstermelidir.

İncelenen Bitigçi tanımı
İnsanların konuşma, hitap, dinleme, özür, teşekkür ve kişisel mesafeye ilişkin davranışlarını karşıdakinin saygınlığını ve sınırlarını gözeterek düzenleyen toplumsal ölçüler bütünü.
İyi bir tanım maddebaşını farklı eklerle yeniden söylemek yerine üst kavram ve ayırıcı işlev verir. Burada üst kavram toplumsal ölçülerdir. Hitap, dinleme, özür, teşekkür ve kişisel mesafe örnekleri kapsamın hangi iletişim alanlarına uzandığını gösterir; karşıdakinin saygınlığı ile sınırlarını gözetme ise bu ölçüleri rastgele alışkanlıklardan ayırır. Örnekler kapalı bir liste değildir, fakat kullanıcının kavramı yalnız genel bir olumlu davranış sözü olarak yorumlamasını engeller.
Live Occurrences
3
Per Million
0.0009
Attested Sentences
0
Document Distribution
0
Definability: İncelendi ve onaylandı · 3 Independent analysis

Context

Bu kazanımların altında yer alan nezaket kurallarına uyma, söz kesmeden dinleme, söz alarak konuşma, yerinde hitap ifadeleri konuşma, karşısındakini saygıyla dinleme gibi beceriler oyunlar ile ulaşılabilecek becerilerdendir.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama yeni tanımın mekanik bileşen açılımından nasıl ayrıldığını ve toplumsal işlevi nasıl kurduğunu kapsar.

Limitation: Tanım her toplumdaki ayrıntılı görgü uygulamalarını sıralamaz; değişebilen örneklerin ardındaki ortak işlevi verir.

Meaning / Definition Definition Newly Added to Bitigçi
nefes alıştırması

Nefes alıştırması tanımında amaçların seçenekli verilmesi neden tanımı belirsizleştirmez?

Çünkü amaçlar uygulama alanlarını çeşitlendirir; kavramı birleştiren ayırıcı özellik, solunumun belirli tekrarlarla bilinçli olarak düzenlenmesidir.

İncelenen Bitigçi tanımı
Solunumun hızını, derinliğini ve ritmini bilinçli olarak düzenlemek; akciğer kullanımını, gevşemeyi, ses üretimini veya dikkat denetimini geliştirmek için belirli tekrarlarla yapılan çalışma.
Tanımın üst kavramı çalışmadır ve her tanıkta bulunması gereken çekirdek, nefesin hız, derinlik veya ritminin istemli biçimde düzenlenmesidir. Akciğer kullanımını geliştirme, gevşeme, ses üretimi ve dikkat denetimi bu çekirdeğin farklı amaçlara yönelmiş örnekleridir; hepsinin aynı anda gerçekleşmesi gerekmez. Seçenekli sıralama bu nedenle kavramı genişletmek yerine kullanım alanlarını sınırlar. Tanım yalnız “nefesle yapılan” gibi mekanik bir açılım vermediği için benzer öbeklerden de ayrılır.
Reviewed Evidence Occurrences
10
Per Million
0.003
Attested Sentences
0
Document Distribution
0
Definability: İncelendi ve onaylandı · 3 Independent analysis

Context

Yumuşak nefes alıştırması yapmak için rahat bir oturma pozisyonuna geçmenizi veya sırtüstü uzanıp gözlerinizi kapatmanızı öneriyoruz.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Yanıt yeni tanımın üst kavram, zorunlu ayırıcı özellik ve seçenekli uygulama amaçları arasındaki düzenini açıklar.

Limitation: Tanım belirli bir tekniğin uygulama süresini veya sağlık etkisini garanti etmez; özel yöntemler ayrıca adlandırılabilir.

Meaning / Definition Anlam ayrımı
çalışmak

Bir aygıtın çalışması ile bir kişinin çalışması neden aynı tanım altında bırakılmaz?

Kişi kullanımında amaçlı emek ve görev, aygıt kullanımında ise mekanizma veya sistemin beklenen işlevi yerine getirir durumda olması öne çıkar.

İncelenen Bitigçi tanımı
İşler duruma gelmek
İki kullanım ortak bir etkinlik fikri taşısa da özne türü ve ayırıcı özellikleri farklıdır. İnsan çalışırken bir işi üretmek, öğrenmek veya görevini yürütmek için emek harcar; aygıt ya da yazılım çalışırken kendisinden beklenen işlemi teknik düzeni içinde gerçekleştirir. İkinci kullanımda irade ve emek aranmaz, işlerlik sınanır. Kavramsal bağ aynı maddebaşını korur, fakat kullanıcıların doğru yoruma ulaşması için işler duruma gelme anlamı ayrı bir sıra ve tanımla gösterilir.
Live Occurrences
2042577
Per Million
618.5156
Attested Sentences
654890
Document Distribution
43499

Context

İç saati düzgün çalışmayan hücreler, hastalık riskinin artmasına neden olur.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama canlı varlığın emek etkinliği ile aygıt ve sistemlerin işlerliği arasındaki çok anlamlılık ayrımını kapsar.

Limitation: Bazı bağlamlarda kurum veya yöntem gibi ara özneler kullanılabilir; anlam kararı yalnız özneye değil yüklemin bütün çevresine dayanır.

Meaning / Definition Definition
sağlık

Sağlık tanımında fiziksel durumun yanında sosyal ve ruhsal iyiliğin de bulunması neyi önler?

Bu kapsam, kavramın yalnız hastalık belirtisi bulunmamasına indirgenmesini önler ve kişinin bedensel, ruhsal ve toplumsal işleyişini birlikte ele alır.

İncelenen Bitigçi tanımı
Bireyin fiziksel, sosyal ve ruhsal yönden tam bir iyilik durumunda olması, vücut esenliği; keyif, sıhhat
Bir kişinin belirgin hastalığının olmaması, gündelik işlevlerini sürdürebildiği, ruhsal bakımdan dengede olduğu veya toplumsal çevresiyle sağlıklı ilişki kurabildiği anlamına gelmeyebilir. Tanım bu boyutları birlikte anarak kavramı salt tıbbi bulgu yokluğundan daha geniş bir iyilik durumuna yerleştirir. “Tam” sözü her an ulaşılması gereken kusursuzluk ölçüsü gibi değil, değerlendirmenin tek bir bedensel belirtiyle sınırlanmaması gerektiğini gösteren bütüncül çerçeve olarak okunmalıdır.
Live Occurrences
1818310
Per Million
550.605
Attested Sentences
293223
Document Distribution
18104

Context

Bu durumun salgınla mücadeleyi daha da zorlaştırdığı ve sağlık sistemleri üzerindeki baskıyı artırdığı belirtiliyor.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Yanıt Bitigçi'deki ilk anlamın bedensel, ruhsal ve sosyal boyutlarını ve bunların ortak üst kavram içindeki yerini açıklar.

Limitation: Sözlük tanımı klinik tanı veya bireysel sağlık değerlendirmesi değildir; boyutların ölçülmesi uzmanlık alanlarına göre değişebilir.

Meaning / Definition Anlam ayrımı
açık

Açık maddesindeki bilişim anlamı, “kapalı olmayan” temel anlamdan hangi kavramsal ilişkiyle ayrılır?

Bilişim kullanımında fiziksel açıklık değil, korunması gereken sistem sınırında yetkisiz erişime imkân veren eksiklik veya geçit söz konusudur.

İncelenen Bitigçi tanımı
Bir yazılım, sistem veya ağda yetkisiz erişime ya da saldırıya yol açabilecek güvenlik zafiyeti.
Temel anlam bir nesnenin kapanmamış veya geçişe engel olmayan durumunu anlatır. Yazılım ve ağ güvenliğinde bu uzamsal şema soyutlaşır: tasarım, kod veya yapılandırmadaki zayıflık koruma sınırını istenmeyen girişe açık bırakır. Kullanım artık doğrudan bir sıfat olmaktan çıkıp sayılabilir teknik zafiyeti de adlandırabilir. Yeni anlam, temel anlamla bağlantısını koruduğu için aynı madde altında yer alır; ancak farklı üst kavram ve sonuçlar taşıdığı için bağımsız tanımlanır.
Live Occurrences
1100153
Per Million
333.1389
Attested Sentences
386703
Document Distribution
27733

Context

Çekirdeği kendimiz elle yükseltince bir güvenlik açığı oluşturur mu?

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama Bitigçi'ye eklenen bilişim anlamını, temel açıklık kavramından teknik zafiyete uzanan anlam değişimiyle ele alır.

Limitation: Her sistem hatası güvenlik açığı değildir; yetkisiz erişim veya saldırı olanağı doğurmayan kusurlar başka kavramlarla adlandırılır.

Meaning / Definition Anlam ayrımı
yol

Bir amaca ulaşmak için izlenen süreç anlamındaki yol, fiziksel ulaşım yolu anlamından nasıl türemiştir?

Mekânda bir hedefe götüren güzergâh ilişkisi, mecaz yoluyla bir sonuca ulaştıran aşamalar ve kararlar dizisine aktarılmıştır.

İncelenen Bitigçi tanımı
Bir sonuca, bir amaca ulaşmak için izlenen süreç
Fiziksel anlamda başlangıç, ara geçişler ve varış noktası vardır. Süreç anlamı bu ilişkisel yapıyı korur; başlangıç koşulu, uygulanan adımlar ve amaçlanan sonuç zihinsel veya kurumsal bir güzergâh oluşturur. Bu nedenle kullanım yalnız “yöntem” sözcüğüne indirgenmez: izlenecek sırayı, yönü ve ilerleme fikrini de taşıyabilir. Kavramsal köprü açık olduğu için anlam ayrı bir eş adlı maddeye taşınmaz, aynı maddebaşında bağımsız tanımla gösterilir.
Live Occurrences
2399088
Per Million
726.4712
Attested Sentences
977830
Document Distribution
52501

Context

Muhasebenin aksiyomatik yapısı oluşturulurken izlenen yol tümdengelimseldir.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Yanıt fiziksel güzergâhtan amaçlı sürece uzanan mecazlaşmayı ve aynı madde içindeki anlam ayrımını kapsar.

Limitation: Her yol geçen öbek süreç anlamında değildir; doğru yorum cümlenin hedef, hareket ve yöntem çevresine göre belirlenir.

Meaning / Definition Anlam ayrımı
bilgi

Bilgi maddesindeki “verinin anlam kazanmış biçimi” tanımı, bilgi ile veri arasında nasıl bir sınır kurar?

Veri kaydedilmiş işaret veya gözlemleri, bilgi ise bu malzemenin ilişkilendirilip yorumlanarak bir soruyu yanıtlayabilir ve kullanılabilir hâle gelmesini öne çıkarır.

İncelenen Bitigçi tanımı
Verinin anlam kazanmış biçimi
Ham ölçüm, sayı, tarih veya simge tek başına bağlamı ve sonucunu açıklamayabilir. Düzenleme, karşılaştırma ve yorumlama bu parçaların neyi gösterdiğini belirlediğinde kullanıcı açısından anlamlı bir yapı oluşur. Tanım, bilginin mutlaka doğru olduğu veya onu alan herkesçe aynı biçimde yorumlandığı iddiasını taşımaz; dönüşümün temelini verinin bağlam içinde anlamlandırılmasına bağlar. Böylece sözcüğün öğrenme ve gözlem yoluyla elde edilen gerçek anlamıyla teknik veri işleme kullanımı arasında açıklanabilir bir köprü kurulur.
Live Occurrences
3778772
Per Million
1144.2553
Attested Sentences
800940
Document Distribution
23826

Context

Saha çalışmalarını yerinde inceleyen öğrenciler, teorik eğitimlerde edindikleri bilgileri uygulamalarla pekiştirme fırsatı buldu.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama Bitigçi'deki veri temelli anlamı, ham kayıt ile yorumlanmış içerik arasındaki kavramsal fark üzerinden ele alır.

Limitation: Veri-bilgi ayrımı disiplinlere göre daha ayrıntılı modeller içerebilir; kısa sözlük tanımı doğruluk ve bilgelik ölçütlerini kapsamaz.

Meaning / Definition Definition
kitap

Kitap maddesinin ilk tanımında yaprakların bir araya getirilmesi neden ayırıcı özellik olarak kullanılır?

Bu özellik, tek tek kâğıtları veya kısa basılı parçaları; okunmak ve saklanmak üzere düzenlenmiş, sınırları belirli bir bütün oluşturan nesneden ayırır.

İncelenen Bitigçi tanımı
Ciltli veya ciltsiz olarak bir araya getirilmiş, basılı veya yazılı kâğıt yaprakların bütünü; betik
Tanım önce somut nesnenin üst malzemesini, basılı ya da yazılı kâğıt yapraklarını belirtir; ardından bu yaprakların ciltli veya ciltsiz biçimde bir bütün oluşturduğunu söyler. Böylece tek sayfa, afiş veya dağınık notlar kapsam dışında kalır. Aynı madde içindeki “bir konuda yazılmış eser” anlamı içerik ve fikrî ürün yönünü öne çıkarırken ilk anlam taşıyıcı nesneye odaklanır. İki anlamın ayrı verilmesi, sayısal ortamda okunabilen bir eseri fiziksel yaprak bütünüyle özdeşleştirmeyi önler.
Live Occurrences
1278803
Per Million
387.2361
Attested Sentences
459469
Document Distribution
27912

Context

Müelliflerin matbaaya olan ilgisi ve kitap basma talepleri her geçen gün artarak devam etmiştir.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Yanıt Bitigçi'deki ilk anlamın üst kavramını, fiziksel bütünlük ölçütünü ve eser anlamıyla ayrımını açıklar.

Limitation: Tanım tarihsel ve basılı nesne merkezlidir; elektronik yayın türlerinin teknik özellikleri bu anlamın kapsamını kendiliğinden genişletmez.

Headword Yeni eklenen sözcük Newly Added to Bitigçi
nöbetçi noter

Nöbetçi noter neden geçici olarak nöbet tutan herhangi bir kişiyi değil, yerleşik bir hukuk hizmeti düzenini adlandırır?

Öbek, olağan çalışma dışındaki belirlenmiş zamanlarda acil noterlik işlemlerini dönüşümlü olarak yürüten yetkili noterliği veya görevliyi kurumsal rolüyle belirtir.

Nöbetçi sıfatı birçok görev adıyla serbestçe kullanılabilir, ancak bu kullanımda çalışma zamanı, yetki ve hizmet türü mevzuatla düzenlenen belirli bir uygulamada birleşir. Kullanıcı öbeği duyduğunda yalnız bir kişinin o gün çalıştığını değil, olağan saatler dışında resmî işlem yapılabilen yetkili hizmet noktasını anlar. Kurum ile görevli arasındaki yakınlık bağlamda iki göndergeye izin verse de ortak işlev değişmez. Bu kararlılık ve bağımsız tanımlanabilirlik, öbeği geçici nitelemeden ayırır.
Live Occurrences
119
Per Million
0.036
Attested Sentences
11
Document Distribution
9
Definability: İncelendi ve onaylandı · 3 Independent analysis

Context

Resmi tatil uygulamaları nedeniyle noter hizmetlerinden yararlanmak isteyen yurttaşlar, hem şubelerin durumu hem de nöbetçi noter uygulaması hakkında bilgi arıyor.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Yanıt yeni eklenen öbeğin kurumsal rolünü, hizmet zamanını ve noterlik ile görevli arasındaki gönderge ilişkisini kapsar.

Limitation: Nöbet günleri ve yürütülebilen işlemler mevzuatla değişebilir; sözlük tanımı belirli bir kurumun güncel çalışma çizelgesini vermez.

Headword Yeni eklenen sözcük Newly Added to Bitigçi
mevsim normalleri

Mevsim normalleri öbeğindeki “normal” neden gündelik dildeki “alışılmış” yargısından daha özel bir anlam taşır?

Buradaki normallik kişisel beklentiye değil, aynı yer ve dönem için uzun yılların ölçümlerinden hesaplanan karşılaştırma aralıklarına dayanır.

Gündelik kullanımda normal sözü olağan veya şaşırtıcı olmayan durumu anlatabilir. Meteorolojik öbekte ise sıcaklık, yağış, rüzgâr gibi değişkenler belirli bir referans dönemi üzerinden istatistiksel olarak özetlenir. Güncel değer bu çerçeveyle karşılaştırılarak altında, çevresinde veya üstünde değerlendirilir. Öbeğin çoğul biçimi de tek bir sayı yerine farklı değişken ve dönemlere ait ölçü kümelerini karşılar. Bu teknikleşmiş ortak anlam, bileşenlerin serbest yorumundan daha kararlıdır.
Live Occurrences
1
Per Million
0.0003
Attested Sentences
0
Document Distribution
0
Definability: İncelendi ve onaylandı · 3 Independent analysis

Context

Sıcak hava dalgası boyunca 7 gün üst üste hava sıcaklığı 30 derecenin üzerine çıkarken, gece sıcaklıkları da mevsim normallerinin üzerinde seyretti.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama yeni eklenen öbeğin gündelik normallik yargısından ayrılan meteorolojik ve istatistiksel anlamını kapsar.

Limitation: Referans dönemi ve hesaplama yöntemi kuruma göre ayrıntıda değişebilir; madde belirli bir günün hava tahminini vermez.

Headword Yeni eklenen sözcük Newly Added to Bitigçi
numara taşıma

Numara taşıma öbeğinde neden sıradan bir yer değiştirme değil, bütün öbekle adlandırılan haberleşme işlemi vardır?

Çünkü taşınan fiziksel bir nesne değildir; abone işletmecisini değiştirirken telefon numarasının korunmasını ve çağrıların yeni şebekeye yönelmesini sağlayan kurumsal süreçtir.

Bileşenlerin genel anlamları tek başına işlemin ayırıcı koşullarını vermez. Kavramda abonenin hizmet aldığı işletmeci değişir, fakat kullanıcıya tanınmış numara değişmeden kalır ve şebeke yönlendirmesi buna göre yeniden düzenlenir. Bu karşıtlık, öbeği herhangi bir numaranın başka yere aktarılmasından ayırır. Telekomünikasyon bağlamlarında aynı işlem dizisini adlandırması, tanımının bağlamdan bağımsız kurulabilmesi ve bileşen ikamesinin kavramı bozması bütün öbeğin korunmasını gerektirir.
Live Occurrences
284
Per Million
0.086
Attested Sentences
72
Document Distribution
37
Definability: İncelendi ve onaylandı · 3 Independent analysis

Context

Dönemler bazında incelendiğinde, geçen yılın birinci çeyreğinde 3 milyon 30 bin 737 mobil numara taşıma işlemi tamamlandı.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Yanıt yeni eklenen haberleşme teriminin öbek sınırını, kurumsal işlevini ve ayırıcı koşullarını açıklar.

Limitation: Teknik yönlendirme ayrıntıları işletmeci ve mevzuata göre değişebilir; sözlük tanımı ortak kullanıcı işlemini sınırlar.

Headword Identibility Newly Added to Bitigçi
nezaket kuralları

Nezaket kuralları neden yalnızca nezaket sözcüğünün çoğul bir tamamlayıcısı değil, bağımsız tanımlanabilir bir öbek sayılır?

Öbek, tek tek nazik davranışları değil; hitap, dinleme, özür, teşekkür ve kişisel mesafeyi ortak beklentilere göre düzenleyen toplumsal ölçüler bütününü adlandırır.

Serbest bir tamlamada bileşenler her bağlamda yeniden birleşebilir; burada ise kullanım, toplum içinde öğrenilen ve uyulması beklenen davranış düzenine kararlı biçimde yönelir. Çoğul biçim rastlantısal değildir, çünkü kavram tek bir buyruğu değil farklı durumlara dağılan ölçüler kümesini kapsar. Tanımın üst kavramı toplumsal ölçüler, ayırıcı işlevi ise karşıdakinin saygınlığını ve sınırlarını gözeterek iletişimi düzenlemektir. Bu yapı tek bir tanık cümlesinden bağımsız olarak kurulabildiği için sözlükbirim niteliği kazanır.
Live Occurrences
3
Per Million
0.0009
Attested Sentences
0
Document Distribution
0
Definability: İncelendi ve onaylandı · 3 Independent analysis

Context

Bu kazanımların altında yer alan nezaket kurallarına uyma, söz kesmeden dinleme, söz alarak konuşma, yerinde hitap ifadeleri konuşma, karşısındakini saygıyla dinleme gibi beceriler oyunlar ile ulaşılabilecek becerilerdendir.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama öbeğin çoğul yapısını, toplumsal işlevini ve yeni madde için yayımlanan tanımlanabilirlik kararını kapsar.

Limitation: Kurallar toplumlara ve dönemlere göre değişebilir; sözlük maddesi bütün davranış listesini değil ortak kavramsal çerçeveyi verir.

Headword Identibility Newly Added to Bitigçi
nefes alıştırması

Nefes alıştırması öbeğinin farklı amaçlarla uygulanması, tek bir maddebaşı olarak tanımlanmasına neden engel değildir?

Gevşeme, ses üretimi veya dikkat gibi amaçlar değişse de bütün kullanımlarda solunumun belirli tekrarlarla bilinçli biçimde düzenlenmesi ortak anlam çekirdeğini korur.

Sözlükbirim kararı, her tanığın aynı yan amacı taşımasını değil, farklı bağlamlara aktarılabilen bir üst kavram ve ayırıcı işlev bulunmasını gerektirir. Bu öbekte üst kavram tekrarlı çalışmadır; ayırıcı özellik ise nefesin hız, derinlik veya ritminin bilinçli olarak düzenlenmesidir. Uygulamanın akciğer kullanımına, gevşemeye, sese ya da dikkate yönelmesi alt amaçları çeşitlendirir fakat birim sınırını bozmaz. Bağımsız tanım kurulabilmesi ve öbeğin farklı kaynaklarda aynı çekirdeği taşıması maddebaşını destekler.
Reviewed Evidence Occurrences
10
Per Million
0.003
Attested Sentences
0
Document Distribution
0
Definability: İncelendi ve onaylandı · 3 Independent analysis

Context

Yumuşak nefes alıştırması yapmak için rahat bir oturma pozisyonuna geçmenizi veya sırtüstü uzanıp gözlerinizi kapatmanızı öneriyoruz.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Yanıt yeni eklenen öbeğin birim sınırı, ortak anlam çekirdeği ve tanımlanabilirlik kanıtını birlikte değerlendirir.

Limitation: Her nefes sözcüklü tamlama aynı birimi karşılamaz; tekniğin özel adı veya klinik uygulaması ayrıca maddeleşme ölçütü gerektirebilir.

Headword Context
bilgi

Bilgi maddesinde gösterilen bağlam cümleleri neden derlemdeki ilk rastlanan örneklerden seçilmez?

Çünkü temsil edici bağlam, hedef kullanımı açıkça taşımalı; cümle bütünlüğü, metin kalitesi, anlam açıklığı ve kaynak çeşitliliği bakımından kalite kapılarından geçmelidir.

İlk rastlanan cümle kısa, eksiltili, yinelenmiş veya hedef sözcüğün hangi anlamda kullanıldığını göstermeyecek kadar belirsiz olabilir. Link selection önce doğru lemma eşleşmesini ve tam cümle sınırını denetler; ardından okunabilirlik, yeterli çevre, belge çeşitliliği ve aynı örneğin tekrar edilmemesi gibi ölçütleri uygular. Amaç en çarpıcı cümleyi bulmak değil, kullanıcının sözcüğün gerçek söz dizimsel çevresini kolayca değerlendirebileceği açık ve taşınabilir bir tanık sunmaktır.
Live Occurrences
3778772
Per Million
1144.2553
Attested Sentences
800940
Document Distribution
23826

Context

Saha çalışmalarını yerinde inceleyen öğrenciler, teorik eğitimlerde edindikleri bilgileri uygulamalarla pekiştirme fırsatı buldu.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama madde ve derlem sayfalarında kullanılan temsil edici bağlam seçiminin temel kalite ölçütlerini kapsar.

Limitation: Gösterilen birkaç cümle bütün anlam ve tür çeşitliliğini tüketmez; derlem büyüdükçe daha uygun tanıklarla değiştirilebilir.

Headword Sözcük yaşam eğrisi
zaman

Zaman maddesinin sözcük yaşam eğrisi neden sözcüğün Türkçede ilk kez ne zaman kullanıldığını göstermez?

Çünkü eğri tarihsel kökeni değil, T-BDLD’ye alınmış ve tarihi belirlenebilen kaynaklarda sözcüğün dönemlere göre görünürlüğünü gösterir.

Life curve, her dönemdeki tanıklı cümle ve sözcük toplamını kaynak tarihiyle ilişkilendirerek artış, durağanlık veya azalış eğilimi çıkarır. İlk görülen dönem, bütün Türkçe metinlerin başlangıcı değil, mevcut derlem kapsamındaki ilk güvenilir tarihli tanıktır. Son dönemdeki yükseliş de gerçek dil değişiminin yanı sıra yeni kaynakların eklenmesinden etkilenebilir. Bu nedenle grafik kullanım hareketini izlemek için güçlüdür, fakat etimolojik ilk tanıklama veya mutlak tarih hükmü olarak okunmaz.
Live Occurrences
3274599
Per Million
991.5859
Attested Sentences
0
Document Distribution
0
Life Curve: 2023–2026-07 · yükselen

Context

Akademik stil için sonuç ve öneriler bölümünün şimdiki zaman kurgusu üzerine yazılması gerektiği belirtilmiştir.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Yanıt dönem çizgisi, ilk ve son görünüm, tepe dönem ile eğilim etiketinin derlem içindeki anlamını açıklar.

Limitation: Kaynak yıllarının eksikliği ve dönemler arasındaki belge dengesizliği eğriyi etkileyebilir; tarihsel sözlük kanıtının yerini tutmaz.

Headword Valency
çalışmak

Çalışmak fiilinin değerlik profilinde yönelme ekli eylem tamlayıcılarının güçlenmesi neyi gösterir?

Bu örüntü, fiilin “bir işi gerçekleştirmeye çabalamak” anlamında -maya/-meye biçimli bir eylemi kendine güçlü tamlayıcı olarak bağlayabildiğini gösterir.

Değerlik çözümlemesi yakındaki her ekli sözü aynı düzeyde saymaz; tamlayıcının fiile uzaklığını, farklı belgelerde yinelenmesini ve aynı yuvada kararlı biçimde görünmesini birlikte değerlendirir. “Anlamaya çalışmak” veya “yapmaya çalışmak” yapısında yönelme eki, adlaşmış eylemi çabanın hedefi olarak kurar. Buna karşılık iş yerinde çalışma ya da bir aygıtın işler durumda olması anlamlarında başka yapılar öne çıkabilir. Kart bu anlamları tek hükme indirgemez, canlı kullanımlardaki baskın eğilimleri ve seçimlik yuvaları ayrı gösterir.
Live Occurrences
2042577
Per Million
618.5156
Attested Sentences
654890
Document Distribution
43499
Valency: 72 çözümlenen kullanım, yüksek

Context

Dolayısıyla mesele ortak iyiyi artırmaya çalışmak kadar, bunun nasıl yapılacağını da sorgulamaktan geçecektir.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama fiilin tamlayıcı yuvalarını, yönelme ekli yan tümceleri ve çok anlamlılığın değerlik profiline etkisini kapsar.

Limitation: Otomatik profil anlamları bütünüyle ayırmayabilir; düşük destekli yuvalar zorunlu değerlik yerine çevresel öğe olarak değerlendirilmelidir.

Headword Sözcük ağı
yol

Yol maddesinin hibrit sözcük ağında sözlük bağlantıları ile derlem komşuluklarının birlikte gösterilmesi ne kazandırır?

Sözlük katmanı tanımsal ve yapısal ilişkileri, derlem katmanı gerçek kullanımdaki güçlü komşuları verir; kesişimleri kavramsal bağın kullanımda da desteklendiği yerleri görünür kılar.

Yalnız sözlük içi bağlantılar düzenlenmiş anlam ilişkilerini gösterir fakat güncel kullanım ortaklarını kaçırabilir; yalnız derlem komşuluğu ise konu yakınlığını gerçek anlam ilişkisi sanabilir. Hibrit ağ iki kanıt türünü ayrı kaynak işaretleriyle bir araya getirir. Derece doğrudan komşu sayısını, kümelenme komşuların kendi aralarındaki örgüyü, aradalık ise merkezin farklı kümeler arasında köprü olma eğilimini özetler. Bu ölçüler keşfi kolaylaştırır, ancak hiçbir düğüm tek başına eş anlamlı sayılmaz.
Live Occurrences
2399088
Per Million
726.4712
Attested Sentences
977830
Document Distribution
52501
Word Network: 9 düğüm, 15 bağlantı

Context

Bayatlayan yemeğin ishale yol açabileceği belirtilmiştir.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Yanıt madde sayfasındaki sözlük, derlem ve birleşik graf görünümleriyle temel ağ ölçülerini açıklar.

Limitation: Ağ, seçilen pencere ve destek eşiklerine bağlıdır; yüksek merkezilik sözlükbilimsel yakınlığın veya anlam eşitliğinin kesin kanıtı değildir.

Headword Alan ve tür yayılımı
sağlık

Sağlık maddesinin alan yayılımında kendi adını taşıyan alanın baskın çıkması, öteki alanlardaki kullanımları neden geçersiz kılmaz?

Baskınlık, sözcüğün canlı derlemde en yoğun görüldüğü alanı gösterir; eğitim, ekonomi veya teknoloji metinlerindeki kurumsal ve toplumsal kullanımlarını ortadan kaldırmaz.

Domain dispersion bir maddeye değişmez uzmanlık etiketi yapıştırmak için değil, kullanımların kaynak kümeleri arasındaki dağılımını göstermek için hesaplanır. İncelenen sözcük temel konusu nedeniyle sağlık metinlerinde yoğunlaşırken hizmet yönetimi, eğitim, bütçe, teknoloji ve gündelik yaşam anlatılarında da doğal olarak yer alır. Algoritma geçiş sayısını belge çeşitliliği ve alan içindeki göreli payla birlikte değerlendirir. Sonuç, anlamın sınırını belirleyen sözlük tanımından ayrı bir canlı kullanım profilidir.
Live Occurrences
1818310
Per Million
550.605
Attested Sentences
293223
Document Distribution
18104

Context

Bu durumun salgınla mücadeleyi daha da zorlaştırdığı ve sağlık sistemleri üzerindeki baskıyı artırdığı belirtiliyor.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama field tagsnin canlı geçiş, belge yayılımı ve göreli yoğunluk üzerinden nasıl yorumlandığını kapsar.

Limitation: Kaynak dengesi değiştikçe oranlar değişebilir; baskın alan tek başına sözcüğün yalnız o uzmanlık alanına ait olduğunu kanıtlamaz.

Headword Co-occurrence
kitap

Kitap için güçlü eş kullanımlar bulunurken serbestlik derecesinin yüksek olması nasıl açıklanır?

Sözcük bazı ortaklarla beklenenden güçlü bağ kurabilir, fakat toplam kullanımlarının büyük bölümü yalnız birkaç kalıba sıkışmadan çok sayıda farklı sözcüğe dağılabilir.

Eş kullanım ölçüleri ile serbestlik aynı soruyu yanıtlamaz. NPMI, logDice ve t-score belirli iki birimin birlikte görülmesinin rastlantısal beklentiyi ne ölçüde aştığını farklı ağırlıklarla sınar. Serbestlik derecesi ise bütün ortakların dağılımına bakar; birkaç güçlü bağın yanında geniş ve dengeli bir ortak küme varsa sözcük yine serbest davranabilir. Bu yüzden bir ortaklığın güçlü olması, maddebaşının yalnız o öbek içinde yaşadığı veya ortaya çıkan her ikilinin sözlükbirimleştiği anlamına gelmez.
Live Occurrences
1278803
Per Million
387.2361
Attested Sentences
459469
Document Distribution
27912
Freedom Degree: %87.9 · serbest

Context

Müelliflerin matbaaya olan ilgisi ve kitap basma talepleri her geçen gün artarak devam etmiştir.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Yanıt eş kullanım puanları, dağılım entropisi, kalıplaşma ve serbestlik derecesinin birlikte yorumlanmasını ele alır.

Limitation: Yakınlık ölçüleri anlamsal eşdeğerlik kararı vermez; sözdizimsel zorunluluk, konu ortaklığı ve kaynak bileşimi sonuçları etkileyebilir.

Headword Derlem yaygınlığı
kitap

Kitap maddesindeki canlı geçiş sayısı neden yalnızca metinlerde aynen yazılmış “kitap” biçiminin sayısı değildir?

Çünkü madde yaygınlığı, bağlama duyarlı olarak aynı lemaya bağlanan kitap, kitabı, kitabın, kitaplar ve benzeri çekimli yüzey biçimlerinin toplamıyla hesaplanır.

Türkçe, adları çoğul, iyelik ve durum ekleriyle cümleye yerleştirir; bu nedenle yalnız çıplak yazımı saymak gerçek kullanımı büyük ölçüde eksik gösterir. T-BDLD önce surface formatni cümle içindeki görevine göre çözümler, sonra güvenli biçimleri ortak lemada toplar. Karttaki milyon başına oran da bu toplamı o anda erişilebilen derlem büyüklüğüne göre ölçekler. Böylece farklı tarihlerdeki derlem kesitleri karşılaştırılabilir; yine de eş yazımlı veya çözümlemesi belirsiz biçimler bulunduğunda sayı dil bilgisel kesinlik değil, denetlenen derlem ölçümü olarak okunur.
Live Occurrences
1278803
Per Million
387.2361
Attested Sentences
459469
Document Distribution
27912

Context

Müelliflerin matbaaya olan ilgisi ve kitap basma talepleri her geçen gün artarak devam etmiştir.

Related Dictionary Searches

Scope and Limitations

Scope: Açıklama maddebaşı sıklığı, yüzey biçimlerin lemada toplanması ve milyon başına normalleştirme işlemlerini kapsar.

Limitation: Canlı toplam derlem büyüdükçe değişir; sayı tek başına bir anlamın, türün veya kullanım alanının ne kadar yaygın olduğunu göstermez.