alınmak

Bitigçi Sözlük Maddesi

alınmak

(-e, nesnesiz, -den, mecaz)
· 4 anlam

Bir kaynaktan aktarılma, uyarlama ve kendine yöneltilmiş sayıp gücenme.

  1. 1.

    Aktarıma konu olma

    (-e, nesnesiz) Nesne, kişi veya hak, bulunduğu kaynaktan ayrılarak başka birinin denetimine, kullanımına yahut bulunduğu ortama geçirilmek; ilgili: → edinilmek.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 21:06:41 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Kaynaktan edinilme

    (nesnesiz) Bir kaynaktan yararlanılarak bilgi, örnek veya sonuç olarak edinilmek; ilgili: → edinilmek.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 21:06:41 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Başka biçime uyarlama

    (nesnesiz, -den) → uyarlanmak.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 21:06:41 · Türkiye saati (UTC+3)
  4. 4.

    Sözü kendine yorup gücenme

    (-e, nesnesiz, -den, mecaz) Üstü kapalı bir eleştiriyi ya da davranışı kendine yönelmiş kabul edip gücenmek; ilgili: → incinmek.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 21:06:41 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

alınmak etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Alınmak, al- ‘almak’ fiiline dönüşlülük ve edilgenlik bildiren -(ı)n- ekinin getirilmesiyle kurulmuştur. Clauson'a göre ilk anlamı ‘kendisi için almak’tır: fiil Yenisey yazıtlarında, Uygur Budist metinlerinde ve Kâşgarlı Mahmud'da bu anlamla geçer. Sonraki yüzyıllarda edilgen ‘alınmak, tutulmak’ anlamı ağır basar. Eski Anadolu Türkçesinde ‘birine tutulmak, kapılmak’, XVI. yüzyıl sonundan başlayarak da ‘kızmak, üzülmek’ ve bir sözü kendi üstüne alıp gücenmek anlamları görülür; Tietze bu son anlamları fiilin dönüşlü kullanımına bağlar.

  1. 9. yüzyıl · Eski Türkçe (Orhon): alınmış
  2. 10. yüzyıl · Eski Uygur Türkçesi: alınıp
  3. 11. yüzyıl · Karahanlı Türkçesi: alındı; alın
  4. 14. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: alın-
  5. 14. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: alın-
  6. 15. yüzyıl · Çağatay Türkçesi: alın-
  7. 15. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: alınmış
  8. 16. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: alınub
  9. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: alunmak ~ alınmak
  10. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: alınmak
  11. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: alınmak
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · alınmak

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.