arı

Bitigçi Sözlük Maddesi

arı

II (isim, hayvan bilimi)
· 1 anlam
  1. (isim, hayvan bilimi) Zar kanatlılardan, bal ve bal mumu yapan, iğnesiyle sokan böcek (Apis mellifica).

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

arı etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Arı (II), bal yapan böceğin adıdır ve 'temiz' anlamlı arı (I)'den ayrı bir sözdür. XI. yüzyılda Kâşgarlı Mahmud sözü kaydeder; sözün Arapçaya uygun düştüğünü, Arapların bala ārī dediğini ve Türklerin bu adı balı yapana verdiğini, Çiğillerin ise bala 'arı yağı' dediğini yazar. ÈSTJa Arapça verilerin alıntı olasılığını güçlendirdiğini söyler, ama ses, anlam ve yayılım güçlüklerini de sayar; Stachowski bu bağı açıklanamamış bulur ve sözün daha eski kökenini belirsiz sayar. Stachowski *āryg, T. Tekin *hārı biçimini kurar. Kıpçakça sözlüklerde ve Eski Anadolu metinlerinde söz çoğunlukla aru, Osmanlıcada arı ve bal arısı diye geçer.

  1. 11. yüzyıl · Karahanlı Türkçesi: arı
  2. 12. yüzyıl · Karahanlı Türkçesi: arısı
  3. 13. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: aru
  4. 13. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: aru
  5. 14. yüzyıl · Harezm Türkçesi: arısı
  6. 14. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: aru
  7. 15. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: aru
  8. 16. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: arı ~ arıçuk
  9. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: aru ~ arı ~ bal arusi
  10. 20. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: arı
  11. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: arı
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · arı

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.