buğday

Bitigçi Sözlük Maddesi

buğday

(isim, bitki bilimi, tarım)
· 2 anlam

Un ve başka temel gıdalar sağlayan başaklı bitki ve onun tanesi.

  1. 1.

    Triticum bitkisi

    (isim, bitki bilimi) Triticum cinsinde yer alan, başağındaki nişastalı taneleri için yetiştirilen bir yıllık çimensi tarla bitkisi; ilgili: → tahıl.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 13:17:44 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Hasat tanesi

    (isim, tarım) Hasatta elde edilip un, bulgur ve benzeri gıdalara dönüştürülen nişastalı Triticum ürünü; ilgili: → tahıl.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 13:17:44 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

buğday etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Buğday, Ortak Türkçe *buğday ~ *boğday sözcüğünün devamıdır ve Uygur metinlerinden bu yana kesintisiz kullanılır. Kutadgu Bilig'de buğday başı Başak burcunun adıdır; Kaşgarlı Mahmud Barsgan halkının bu sözü söyleyemeyip budğay dediğini, bu yüzden sözcüğün onları ayırt etmek için sınama sözü olarak kullanıldığını anlatır. Daha eski kökeni bilinmez: Çince bir birleşikten türetme önerisi ÈSTJa'da ses bakımından zayıf bulunur; ÈSTJa'nın yazı Moğolcası buγudai'yi daha eski sayma olasılığı ise Eren'in görüşüyle çelişir. Eren'e göre Moğolca buğudai ile Macarca búza Türkçeden geçmiştir; Anadolu ağızlarında buğda, boğda, bıyday gibi biçimler yaşar.

  1. 8. yüzyıl · Eski Uygur Türkçesi: buğday
  2. 11. yüzyıl · Karahanlı Türkçesi: buğday ~ budğay
  3. 13. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: bu:day ~ buğday ~ boday
  4. 13. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: buğday ~ buğda
  5. 14. yüzyıl · Harezm Türkçesi: buğday
  6. 15. yüzyıl · Çağatay Türkçesi: buğday
  7. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: buğday ~ buğda
  8. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: buğday
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · buğday

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.