denge

Bitigçi Sözlük Maddesi

denge

(isim, fizik)
· 6 anlam
  1. 1.

    (isim) Bir nesnenin veya bir insanın devrilmeden durma hâli; muvazene, balans.

  2. 2.

    (isim) İstekler ile yetilerin ölçülü bir şekilde bağdaşmasından ortaya çıkan uyum.

  3. 3.

    (isim) Siyasi güçlerin, yetkilerin birbirini sınırlayacak biçimde dağıtılması.

  4. 4.

    (isim) Ekonomik hayatın uyumlu düzeni.

  5. 5.

    (isim, fizik) Birbirini ortadan kaldıran güçlerin sonucu olan durma hâli.

  6. 6.
    Yeni

    (isim) Ekonomi, politika veya sistemde karşıt güçlerin görece kararlı duruma geldiği ilişki düzeyi.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 02.07.2026 11:41:02 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

denge etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Denge, Gülensoy'a göre denk sözcüğüne +e ekinin getirilmesiyle kurulmuştur; denk de yeniden kurulan *teŋ köküne dayanır. Aynı kökten türemiş teŋe- ‘değer biçmek, denk tutmak’ fiili, Clauson'un soru işaretiyle XIII. yüzyıla koyduğu Atebetü'l-Hakayık'ta geçer. Gülensoy dengelemek, dengeli, dengesiz, dengesizlik gibi türevleri sıralar. Sözün kendisi incelenen tarihî kaynaklarda yer almaz; Kâmûs-ı Türkî ve Tietze'nin tarihî sözlüğü sözcüğü kaydetmez. Derleme Sözlüğü'nün 1963'te yayımlanan ilk cildinde söz, tanımlarda ‘muvazene’ karşılığı olarak kullanılır.

  1. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: denge
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · denge

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

Bu Madde Hakkında Sorular ve Yanıtlar

Sözlük bilgisi ile canlı BD ölçümlerini birlikte açıklayan seçilmiş yanıtlar.

Tümünü aç
Tanım Anlam / Tanım

Bir sistemde denge bulunması, durumun mutlaka en iyi veya en adil olduğu anlamına gelir mi?

Görece kararlı bir ilişki bulunması ile bu ilişkinin iyi, adil veya istenen bir durum sayılması ayrı değerlendirmelerdir.
Bağlam Maddebaşı

Denge sözcüğünü yorumlarken hangi öğeler arasındaki ilişkiden söz edildiği neden önemlidir?

Sözcük tek başına ilişkinin taraflarını söylemez; ekonomik düzen ile oyundaki güç ilişkisi aynı öğeler arasında kurulmaz.

İlgili Sözler

dengeci dengeli dengelik dengesel dengesiz dengeleme denge kuru denge nemi dengecilik dengelemek dengelenme dengeleşme dengelilik denge diski

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.