derece

Bitigçi Sözlük Maddesi

derece

(isim, edat, fizik, kimya, matematik, spor)
Arapça derece · 8 anlam
  1. 1.

    (isim) → aşama.

  2. 2.

    (edat) → kadar.

  3. 3.

    (edat, fizik) Ölçü aletlerinin ölçeğinde belirtilmiş bulunan başlıca bölümlerden her biri.

  4. 4.

    (edat, fizik) → ateşölçer.

  5. 5.

    (edat, kimya) Bir çözeltinin yoğunluğunu ölçmede kullanılan birim.

  6. 6.

    (edat, matematik) Bir çemberin üç yüz altmışta birine eşit olan açı birimi.

  7. 7.

    (edat, spor) Başarı gösterme.

  8. 8.
    Yeni

    (isim, fizik) Sıcaklık ölçeklerinde ölçülen değeri veya iki sıcaklık arasındaki farkı belirtmek için kullanılan birim.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · Codex · 2026-09-15T16:02:42+03:00 · Europe/Istanbul

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

derece etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Derece, Arapça daraca ‘basamak’ sözünden alınmıştır; Tietze asıl anlamın ‘merdiven basamağı’ olduğunu belirtir ve gelişimi Latince gradus'un ‘adım, basamak, derece’ yoluyla karşılaştırır. Söz Karahanlı Kur'an Tercümesi'nde ve Harezm metinlerinde Tanrı katındaki ‘mertebe’yi anlatır. Anadolu'da Saltuk-nâme'de köşk merdiveni, Müntahab-ı Şifâ'da ilaç ve besinlerin sıcaklık ya da kuruluk basamağı, 1451 tarihli Ferec'te gökbilim derecesi olarak geçer. Evliya Çelebi'de enlem ve zaman ölçüsü, Kâmûs-ı Türkî'de termometre bölümü anlamı görülür; XX. yüzyılda termometrenin kendisi de derece diye anılmıştır.

  1. 11. yüzyıl · Karahanlı Türkçesi: derece
  2. 13. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: derece
  3. 14. yüzyıl · Harezm Türkçesi: derece
  4. 14. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: derece
  5. 15. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: derece
  6. 16. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: derece
  7. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: derece
  8. 18. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: derece
  9. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: derece
  10. 20. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: derece
  11. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: derece
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · derece

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

dereceli derecelik derecesel derecesiz dereceleme derecelemek derecelenme derecelilik derece almak derecelenmek derecelendirme derece dağılımı derecelendirmek dereceli filtre

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.