fındık

Bitigçi Sözlük Maddesi

fındık

(isim, bitki bilimi, argo)
Arapça funduḳ · 3 anlam

Sert kabuklu yağlı yemişi için yetiştirilen çalı ve ürünü.

  1. 1.

    Yemiş veren bitki

    (isim, bitki bilimi) Kuzeyin ılıman kuşağında, Türkiye’nin kuzeydoğu kıyılarında çokça görülen, yaklaşık 6–7 m boya erişebilen, tacı yanlara yayılan, huşgillerden Corylus avellana türü çalı; ilgili: → çalı.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 16:57:44 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Yenilen ürün

    (isim) Odunsu dış kabuğun koruduğu, yağ ve nişasta içeren yenilebilir tohum; ilgili: → yemiş.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 16:57:44 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Hileli oyun aracı

    (isim, argo) İstenen yüzün daha sık gelmesi için dengesi değiştirilmiş oyun küpü; ilgili: → zar (II).

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 16:57:44 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

fındık etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Fındık, Yunanca pontikón (káryon) ‘Pontos cevizi, Karadeniz cevizi’ adından gelir; yemiş, adını bol yetiştiği Karadeniz kıyılarından almıştır. Eren sözün Türkçeye Arapça aracılığıyla geldiğini, Kâmûs-ı Türkî Farsça ve Arapçada da kullanıldığını yazar; Stachowski ise *pondık gibi bir ara biçim önerir. Türkçedeki ilk tanıkları XIV. yüzyıldan Süheyl ü Nev-bahâr'da ve telif tarihi kesin olmayan Müntahab-ı Şifâ'dadır; uzun süre çoğunlukla fınduk yazılmış, fındık biçimi XVII. yüzyılda Evliyâ Çelebi'de yaygınlaşmıştır. Söz zamanla ‘tüfek kurşunu’, ‘küçük altın’ ve argoda ‘hileli zar’ anlamlarını da kazanmıştır.

  1. 14. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: fındûk
  2. 14. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: fınduḳ ~ fındıḳ ~ bınduḳ
  3. 15. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: fınduḳ
  4. 16. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: fınduḳ
  5. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: fındık
  6. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: fındık
  7. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: fındık
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · fındık

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.