gri

Bitigçi Sözlük Maddesi

gri

(isim, sıfat, mecaz)
Fransızca gris · 3 anlam

Akla kara arasındaki renk; mecazen kesinleşmeyen ara alan.

  1. 1.

    Renk adı

    (isim) → kül rengi.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 17:16:25 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Renk niteliği

    (sıfat) Akla karanın karışımını andıran, belirgin bir canlı ton taşımayan; ilgili: → renk.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 17:16:25 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.
    Yeni

    Kesinleşmeyen alan

    (sıfat, mecaz) Kesin bir sınıfa, yargıya veya hukuki duruma bağlanamayan, arada kalan; ilgili: → belirsizlik.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 17:16:25 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

gri etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Gri, Fransızca gris 'gri' sözünden alınmıştır; Tietze, Stachowski ve Karaağaç bu kökende birleşir, Tietze Fransızca sözü ayrıca eski Almanca grīs'e bağlar. İncelenen kaynaklardaki Türkçe tanıkları XX. yüzyıl ortasındandır: Tietze'nin en eski örneği 1957 tarihlidir; incelenen Osmanlıca sözlüklerde ve Kâmûs-ı Türkî'de söz yer almaz. Tarihsel Derlem'de gri ile eşleşen iki Orhon geçişi renk adı değil, başka sözlerin çeviriyazı parçasıdır. Meninski 1687'de bu renk için kır ve külrengi gibi karşılıklar verir.

  1. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: gri
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · gri

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

Bu Madde Hakkında Sorular ve Yanıtlar

Sözlük bilgisi ile canlı BD ölçümlerini birlikte açıklayan seçilmiş yanıtlar.

Tümünü aç
Çok anlamlılık Anlam / Tanım

Bir konunun gri alanda kaldığı söylendiğinde orada hangi renk vardır?

Hiçbir renk yoktur. Bu mecazda gri, kesin bir sınıfa, yargıya ya da hukuksal bir duruma bağlanamayan, arada kalan şeyi niteler; Bitigçi bu anlamı belirsizlik maddesine bağlar. Mecaz, sözcüğün renk tanımındaki akla karanın karışımı düşüncesinden beslenir.
Köken Maddebaşı

Gri sözcüğü Türkçeye girmeden önce bu renge ne deniyordu?

Kır, boz ve kül rengi. Meninski 1687 tarihli sözlüğünde bu renk için kır ve kül rengini, gri at için de kır at ile boz atı verir. Fransızca gris'ten gelen gri ise yeni bir alıntıdır; Tietze'nin bulduğu en eski Türkçe tanık 1957 tarihlidir.
Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.