hazırlanmak

Bitigçi Sözlük Maddesi

hazırlanmak

(nesnesiz, -e)
· 2 anlam

Kullanıma veya yapılacak işe elverişli hâle gelmek.

  1. 1.

    Kullanıma elverişli kılınmak

    (nesnesiz) Kullanılacağı amaca hizmet edebilmesi için gerekli işlemlerden geçirilip düzenlenmek; ilgili: → hazırlamak.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 00:33:28 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Kendini işe alıştırmak

    (-e) Yapacağı işin veya katılacağı etkinliğin gereklerini önceden yerine getirerek kendini ona elverişli kılmak; ilgili: → hazırlamak.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 00:33:28 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

hazırlanmak etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Hazırlanmak, Arapça ḥāḍir ‘orada bulunan, mevcut’ sözcüğünden gelen hazır'a Türkçe -la- ve -n- ekleri getirilerek kurulmuş melez bir fiildir. Stachowski'ye göre Arapçada ‘mevcut, şimdiki’ anlamındaki sözcük Türkiye Türkçesinde ‘hazır, amade’ anlamıyla yaşar. Tietze'nin 1451 tarihli tanığında ḥāżırla- fiili yemek hazırlanması için kullanılır; -n- ekli fiil XV. yüzyılda Saltuk-nâme'de ‘hazır duruma gelmek’, XVI. yüzyılda Bâkî'de ‘kendini hazırlamak’, XVII. yüzyılda Evliya Çelebi'de ta‘âm hâzırlansın gibi edilgen kullanımla geçer. Kâmûs-ı Türkî dönüşlü ve edilgen anlamları birlikte kaydeder; Türkiye Türkçesi bu ikiliği sürdürür.

  1. 15. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: hâzırlan-
  2. 16. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: hâzırlan-
  3. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: hâzırlan-
  4. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: hāzırlanmak
  5. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: hâzırlanmak
  6. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: hazırlanmak
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · hazırlanmak

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.