idare

Bitigçi Sözlük Maddesi

idare

(isim)
[ida:re] Arapça idāre · 8 anlam

İşleyişi sürdürme, yetkili birim ve kaynakla yetinme.

  1. 1.

    İşleri yürütme

    (isim) Bir topluluğun olanaklarını hedeflerine uygun kullanıp işleyişini düzenleme; ilgili: → yönetim.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 00:23:48 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Devlet hizmeti

    (isim) Toplumsal gereksinimlere yönelik resmî görevlerin yerine getirilmesi; ilgili: → kamu.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 00:23:48 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Yetkili büro

    (isim) Kurumsal işlemlerin görüldüğü ve sorumluların çalıştığı büro; ilgili: → büro.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 00:23:48 · Türkiye saati (UTC+3)
  4. 4.

    Yetkililer topluluğu

    (isim) İşleyiş üzerindeki karar yetkisini kullanan sorumlular topluluğu; ilgili: → yönetici.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 00:23:48 · Türkiye saati (UTC+3)
  5. 5.

    Kaynağı yeterli tutma

    (isim) Gereksiz tüketimi önleyerek var olanı gerekecek süreye kadar yetirme; ilgili: → tutum.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 00:23:48 · Türkiye saati (UTC+3)
  6. 6.

    Tutumlu aydınlatıcı

    (isim) Fitilini gaz yağından besleyerek tutumlu ve loş aydınlatma sunan araç; ilgili: → lamba.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 00:23:48 · Türkiye saati (UTC+3)
  7. 7.

    Anlayışla karşılama

    (isim) Aksaklığı veya kusuru büyütmeden kişiye davranışını düzeltme payı tanıma; ilgili: → hoşgörü.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 00:23:48 · Türkiye saati (UTC+3)
  8. 8.

    Eldekiyle yeterli görme

    (isim) → yetinme.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 00:23:48 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

idare etimolojisi ve tarihsel dönemleri

İdare, Arapça idāra ‘çevirme, döndürme; yönetme’ sözcüğünden alınmıştır; Kâmûs-ı Türkî sözü devr ‘dönme’ kökünden if‘âl kalıbında bir mastar olarak açıklar. İlk anlam ‘döndürmek, çevirmek’ iken ‘bir işi çevirip yürütmek, yönetmek’ anlamı öne geçmiştir. En eski tarihli kayıt Meninski'nin 1687 tarihli Latince dizininde ‘daire biçiminde döndürmek’ anlamıyla geçen idāre etmek'tir. Tietze sözü üç madde hâlinde işler: ‘yönetim’, ‘geçim ve tutum’ ile idare lambası, idare bezi gibi ikincil kullanımlar. XIX. yüzyıl sonunda Kâmûs-ı Türkî ilm-i idâre'yi Fransızca administration karşılığı olarak verir.

  1. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: idāre
  2. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: idâre
  3. 20. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: idāre
  4. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: idare
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · idare

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.