işlem

Bitigçi Sözlük Maddesi

işlem

(isim, ekonomi, kimya, matematik, bilişim)
· 7 anlam
  1. 1.

    (isim) Bir işi sonuçlandırmak için yapılan iş veya uygulamaların hepsi; muamele.

  2. 2.

    (isim) Bir amaca ulaşmak için tutulan yol; prosedür.

  3. 3.

    (isim, ekonomi) Nakit veya menkul değerleri kullanarak alım satım, takas, borçlanma vb. piyasa hareketi.

  4. 4.

    (isim, kimya) Bir maddeyi fiziksel veya kimyasal yöntemlerle değiştirip belirli bir amaca uygun duruma getirme; muamele.

  5. 5.

    (isim, kimya) Ham veya ara malları ve maddeleri fiziksel, kimyasal değişikliklerle daha uygun, kullanılır duruma getirme; muamele.

  6. 6.

    (isim, matematik) Sayıları karşı karşıya getirip belirli birtakım kurallara uygun olarak birbiri üzerine etkilendirme yöntemi.

  7. 7.
    Yeni

    (isim, bilişim) Bilgisayar veya veri sisteminde belirli sonucu üretmek için yürütülen hesaplama, komut ya da kayıt değişikliği.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 02.07.2026 11:12:03 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

işlem etimolojisi ve tarihsel dönemleri

İşlem, iş adından addan fiil yapan -le- ekiyle kurulan işle- fiiline fiilden ad yapan -m ekinin getirilmesiyle oluşmuştur. Gülensoy sözü iş+le-m diye çözümler, ‘muamele’ karşılığı olan yeni bir türetme olarak işaretler ve öteki Türk lehçelerinde bulunmadığını not eder. Aynı yapıdaki işlem XIV. yüzyıl Harezm ve XV. yüzyıl Çağatay metinlerinde ‘iş, eylem’ anlamıyla geçer; Türkiye Türkçesindeki kullanıma bu eski sözden kesintisiz bir yol kaynaklarda gösterilmez (Bitigçi açıklaması). Tabandaki iş'i Tietze Eski Türkçe iş'e, Stachowski Ortak Türkçe *īš biçimine bağlar ve bu sözün ilk anlamının belki ‘dikiş’ olduğunu düşünür.

  1. 14. yüzyıl · Harezm Türkçesi: işlem
  2. 15. yüzyıl · Çağatay Türkçesi: işlem
  3. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: işlem
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · işlem

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.