söz

Bitigçi Sözlük Maddesi

söz

(isim)
· 6 anlam · 0 geçiş
  1. 1.

    (isim) Bir düşünceyi eksiksiz olarak anlatan kelime dizisi; lakırtı, kal (II), kavil, kelam, laf.

  2. 2.

    (isim)kelime.

  3. 3.

    (isim) Bir konuyu yazılı veya sözlü olarak açıklamaya yarayan kelime dizisi.

  4. 4.

    (isim) Kesinlik kazanmayan haber, söylenti.

  5. 5.

    (isim) Bir işi yapacağını kesin olarak vadetme.

  6. 6.

    (isim) Müzik parçalarının yazılı metni; güfte.

Birleşik Sözcükler

söz başı, söz birliği, söz cambazı, söz dağarcığı, söz dalaşı, söz dizimi, söz düellosu, söz ebesi, söz ehli, söz gelimi, söz gelişi, söz gösterisi, sözgötürmez, söz hazinesi, söz kapısı, söz karışıklığı, söz kesimi, söz konusu, söz meydanı, söz misali, söz rüşveti, söz sahibi, söz sırası, söz temsili, söz ustası, söz varlığı, söz yarışı, söz yazarı, söz yitimi, söz yüzüğü, söz zinciri, sözüm ona, sözün kısası, sözüne sahip, acı söz, ağır söz, ara söz, beylik söz, eğri söz, iğneli söz, katı söz, kuru söz, lastikli söz, ön söz, pis söz, sav söz, son söz, tatlı söz, atasözü, namus sözü, şeref sözü

Tarihsel söz varlığı

Türkçenin tarihsel dönemlerindeki görünüm

Aç / kapat

İlk tarihsel tanık: 21 Ağustos 732 · Kül Tigin Yazıtı · PDF s. 26

yazıtın dikiliş ve Türkçe metninin tamamlanma tarihi. Kaynak, Türkçe yazıtın 21 Ağustos 732'de tamamlandığını ve anıtın dikiliş tarihinin de bu gün olması gerektiğini belirtir. Tarih dayanağı: Giriş, PDF s. 13

Orhon Türkçesisabad

Bağlama dayalı özgün Bitigçi tanımı: Bir düşünceyi bildiren dil birimi veya söylenen ifade; tarihsel bağlamda haber.

Çağdaş arama bağı: söz · kaynak yayındaki çağdaş anlam karşılığı · kaynak biçimi ve özgün tanım denetimli

Kaynaklarda tanıklanan biçimler

  • sabı (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kül Tigin Yazıtı, güney yüzü, 5. satır; Bilge Kağan Yazıtı, kuzey yüzü, 4. satır; Bilge Kağan Yazıtı, doğu yüzü, 39. satır
  • sabıg (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kül Tigin Yazıtı, güney yüzü, 7. satır; Bilge Kağan Yazıtı, kuzey yüzü, 6. satır
  • sabım (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kül Tigin Yazıtı, güney yüzü, 11. satır; Tengri Kağan Yazıtı, güney yüzü, 13. satır; Bilge Kağan Yazıtı, doğu yüzü, 1. satır; Bilge Kağan Yazıtı, kuzey yüzü, 8. satır
  • sabımda (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kül Tigin Yazıtı, güney yüzü, 10. satır; Bilge Kağan Yazıtı, kuzey yüzü, 8. satır
  • sabımın (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kül Tigin Yazıtı, güney yüzü, 1., 11., 12. satırlar; Bilge Kağan Yazıtı, kuzey yüzü, 1., 14. satırlar
  • sabımin (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kül Tigin Yazıtı, güney yüzü, 2. satır
  • sabın (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kül Tigin Yazıtı, güney yüzü, 5. satır; Bilge Kağan Yazıtı, kuzey yüzü, 4. satır
  • sabına (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kül Tigin Yazıtı, güney yüzü, 6. satır; Bilge Kağan Yazıtı, kuzey yüzü, 5. satır
  • sabin (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kül Tigin Yazıtı, güney yüzü, 9. satır; Bilge Kağan Yazıtı, kuzey yüzü, 7. satır
Karahanlı Türkçesisözad
Kaynak çevriyazıları:Kutadgu Bilig III: İndeks: söz, sözde, sözdin, söze, sözi, sözin, sözke, sözler, sözlerim, sözlerin, sözni, sözçe, sözü, sözüg, sözüm, sözün, sözüñgDîvânu Lugâti’t-Türk: sözAtebetü’l-Hakayık: sözin, sözümke

Transkripsiyon notu: Kaynak çevriyazısındaki ñg işaretleri korunmuştur. Atebetü’l-Hakayık baskısının işaretsiz çevriyazısı kendi tanıklarında aynen bırakılmıştır; işaretsiz biçimler yalnız aramada eş değer anahtar olarak kullanılır.

Bağlama dayalı özgün Bitigçi tanımı: Bir düşünceyi bildiren sözlü anlatım; bağlama göre ifade, konuşma, öğüt veya verilen vaat.

Tarihsel bağlam: Kutadgu Bilig, Atebetü’l-Hakayık ve Dîvânu Lugâti’t-Türk’te söz; söyleme, öğüt verme, cevaplama ve söze bağlı kalma bağlamlarında kullanılır.

Anlamsal gelişim notu: Söz biçimce sürmüş; ifade, konuşma ve vaat kollarını koruyarak çok anlamlı yapısını genişletmiştir.

Çağdaş arama bağı: söz · çok anlamlı anlam sürekliliği · kaynak biçimi, anlam bağı ve özgün tanım denetimli

Kaynaklarda tanıklanan biçimler

  • söz (yalın biçim)
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 83, 114, 153, 165, 170, 172, 173, 178, 180, 184, 190, 192, 206, 210, 270, 272, 274, 287, 306, 333, 353, 380, 433, 481, 490, 510, 515, 522, 535, 560, 593, 649, 650, 672, 700, 706, 723, 750, 782, 859, 867, 870, 921, 927, 938, 978, 984, 986, 991, 995, 996, 998, 999, 1000, 1002, 1005, 1006, 1007, 1009, 1011, 1017, 1023, 1024, 1084, 1104, 1132, 1146, 1212, 1252, 1339, 1341, 1358, 1421, 1469, 1656, 1665, 1668, 1684, 1696, 1713, 1767, 1831, 1889, 1974, 2042, 2070, 2072, 2077, 2100, 2112, 2203, 2338, 2394, 2405, 2407, 2470, 2522, 2526, 2576, 2594, 2631, 2648, 2656, 2662, 2666, 2670, 2676, 2680, 2681, 2682, 2696, 2697, 2701, 2758, 2779, 2804, 2851, 2908, 2949, 2977, 3092, 3099, 3100, 3156, 3157, 3159, 3161, 3177, 3180, 3233, 3235, 3273, 3276, 3279, 3334, 3368, 3403, 3426, 3448, 3478, 3487, 3492, 3537, 3607, 3646, 3647, 3684, 3689, 3714, 3803, 3810, 3814, 3815, 3817, 3820, 3828, 3834, 3843, 3850, 3851, 3852, 3863, 3877, 3881, 3893, 3912, 3913, 3938, 3939, 3961, 3971, 3993, 4020, 4027, 4041, 4059, 4065, 4106, 4108, 4126, 4135, 4221, 4222, 4300, 4301, 4307, 4314, 4317, 4318, 4332, 4334, 4348, 4390, 4392, 4428, 4460, 4533, 4562, 4567, 4680, 4861, 4868, 4876, 4898, 4903, 4941, 4979, 4990, 5010, 5057, 5155, 5171, 5173, 5207, 5301, 5392, 5433, 5434, 5435, 5493, 5603, 5687, 5699, 5774, 5775, 5777, 5778, 5806, 5835, 5843, 5875, 5985, 5989, 6002, 6042, 6074, 6085, 6095, 6119, 6150, 6184, 6243, 6308, 6358, 6376, 6387, 6462, 6495, 6496, 6557, 6579, 6620, 6622, 6623, 6624, 6628. beyitler
  • söz (yalın biçim)
    Tanıklık: Dîvânu Lugâti’t-Türk, 249a yaprağı, 5184. sözlük maddesi
  • sözde (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 171, 172, 703, 2515, 3317, 3477, 3478, 3481, 5050, 5080, 6376, 6622. beyitler
  • sözdin (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 1457, 3692. beyitler
  • söze (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 1809. beyit
  • sözi (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 181, 275, 292, 336, 404, 452, 464, 496, 503, 516, 604, 643, 711, 739, 862, 1048, 1246, 1270, 1314, 1359, 1510, 1528, 1533, 1638, 1791, 1807, 1853, 1872, 1900, 1901, 1906, 2038, 2065, 2324, 2354, 2458, 2466, 2486, 2578, 2632, 2665, 2785, 2984, 3051, 3075, 3182, 3323, 3853, 3997, 4152, 4179, 4453, 4605, 4609, 4631, 4673, 4766, 4900, 4997, 5083, 5142, 5213, 5269, 5325, 5606, 5980, 6356, 6429, 6471. beyitler
  • sözin (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 82, 471, 480, 506, 508, 568, 625, 626, 748, 820, 951, 970, 1034, 1157, 1249, 1557, 1562, 1701, 2013, 2508, 2514, 2642, 2675, 2678, 2812, 3050, 3594, 3818, 3819, 3849, 4086, 4116, 4120, 4144, 4176, 4286, 4340, 4342, 4364, 4565, 4844, 4881, 5000, 5024, 5229, 5274, 5439, 5622, 5822, 5873, 6061, 6195, 6236, 6274, 6420, 6452, 6474. beyitler
  • sözin (çekimli biçim)
    Tanıklık: Atebetü’l-Hakayık, 117. dize
  • sözke (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 153, 188, 441, 505, 506, 535, 691, 711, 921, 988, 1006, 1173, 1244, 1666, 1713, 1781, 2046, 2065, 2112, 2129, 2253, 2478, 2479, 2522, 2600, 2665, 2700, 3426, 3448, 3891, 3936, 3997, 4933, 4951, 4992, 5070, 5221, 5599, 5775, 5865, 6042, 6061, 6616, 6628. beyitler
  • sözler (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 542, 896, 977, 1029, 1385, 1944, 2265, 3681, 3848, 3992, 4681, 5008, 5397, 5818. beyitler
  • sözlerim (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 3694, 3914, 5121. beyitler
  • sözlerin (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 2424, 3853, 3859. beyitler
  • sözni (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 185, 961, 1010, 1869, 1962, 2468, 2673, 2947, 3925, 4102, 4297, 4319, 4943, 5929, 6138, 6249, 6627. beyitler
  • sözçe (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 3851. beyit
  • sözü (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 1912. beyit
  • sözüg (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 124, 205, 298, 338, 558, 962, 1003, 1008, 1013, 1018, 1020, 1301, 1326, 1343, 1503, 1620, 1916, 2519, 2592, 2677, 2736, 2796, 3188, 3320, 3878, 3880, 3897, 3996, 4036, 4062, 4116, 4901, 4922, 5076, 5621, 5874, 5876, 5877, 6147, 6501, 6616, 6617, 6619, 6626. beyitler
  • sözüm (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 186, 187, 202, 203, 204, 351, 352, 363, 559, 630, 638, 657, 698, 736, 828, 854, 981, 1010, 1017, 1088, 1118, 1153, 1340, 1360, 1361, 1481, 1498, 1677, 1847, 1921, 2176, 2430, 2669, 2740, 2823, 2880, 2946, 3017, 3055, 3158, 3176, 3274, 3310, 3317, 3326, 3454, 3489, 3512, 3679, 3707, 3709, 3767, 3833, 3886, 3937, 3940, 3993, 4002, 4160, 4454, 4732, 4861, 4869, 4870, 4875, 4977, 5050, 5335, 5393, 5435, 5436, 5776, 5933, 5958, 6086, 6244. beyitler
  • sözümke (çekimli biçim)
    Tanıklık: Atebetü’l-Hakayık, 81. dize
  • sözün (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 230, 379, 1141, 1148, 1206, 1326, 1505, 1765, 2000, 2031, 2193, 2579, 2998, 3423, 3473, 3894, 4209, 5073, 5088, 5192, 5219, 5308, 6338, 6396. beyitler
  • sözüñg (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 193, 195, 539, 792. beyitler
Harezm Türkçesisözad
Kaynak çevriyazıları:Muʿînü’l-Mürîd: söz, sözde, sözdin, söze, sözi, sözin, sözindin, söziŋe, sözleri, sözni, sözüm, sözüŋ

Transkripsiyon notu: Yayınların çevriyazıları kaynak başına korunmuştur. Muʿînü’l-Mürîd: söz, sözde, sözdin, söze, sözi, sözin, sözindin, söziŋe, sözleri, sözni, sözüm, sözüŋ. Sade karşılıklar yalnız arama anahtarıdır.

Bağlama dayalı özgün Bitigçi tanımı: Bir düşünceyi, bilgiyi veya buyruğu dile getiren anlatım birimi; söylenen ifade.

Tarihsel bağlam: Muʿînü’l-Mürîd’de söz, öğüt verme, doğru konuşma ve kişinin söylediğinden sorumlu olması bağlamlarında çok sayıda çekimli biçimle yer alır.

Anlamsal gelişim notu: Söz biçimi ve temel anlatım anlamı kesintisiz sürer.

Çağdaş arama bağı: söz · anlam ve biçim sürekliliği · kaynak biçimi, bağlam, anlam bağı ve özgün tanım denetimli

Kaynaklarda tanıklanan biçimler

  • söz (yalın biçim)
    Tanıklık: Muʿînü’l-Mürîd, 5/2, 31/4, 78/2, 99/4, 343/4, 344/2, 357/2, 402/1 (dörtlük/dize)
  • sözde (çekimli biçim)
    Tanıklık: Muʿînü’l-Mürîd, 243/4, 333/4 (dörtlük/dize)
  • sözdin (çekimli biçim)
    Tanıklık: Muʿînü’l-Mürîd, 358/3 (dörtlük/dize)
  • söze (çekimli biçim)
    Tanıklık: Muʿînü’l-Mürîd, 53/2, 301/2 (dörtlük/dize)
  • sözi (çekimli biçim)
    Tanıklık: Muʿînü’l-Mürîd, 44/1, 193/2, 228/2, 243/4, 287/4, 333/4, 367/4 (dörtlük/dize)
  • sözin (çekimli biçim)
    Tanıklık: Muʿînü’l-Mürîd, 166/2, 219/4, 267/1 (dörtlük/dize)
  • sözindin (çekimli biçim)
    Tanıklık: Muʿînü’l-Mürîd, 329/3 (dörtlük/dize)
  • söziŋe (çekimli biçim)
    Tanıklık: Muʿînü’l-Mürîd, 81/4 (dörtlük/dize)
  • sözleri (çekimli biçim)
    Tanıklık: Muʿînü’l-Mürîd, 350/1 (dörtlük/dize)
  • sözni (çekimli biçim)
    Tanıklık: Muʿînü’l-Mürîd, 54/4 (dörtlük/dize)
  • sözüm (çekimli biçim)
    Tanıklık: Muʿînü’l-Mürîd, 401/4 (dörtlük/dize)
  • sözüŋ (çekimli biçim)
    Tanıklık: Muʿînü’l-Mürîd, 358/4 (dörtlük/dize)
Eski Anadolu Türkçesisözad
Kaynak çevriyazıları:Dede Korkut Kitabı: söz, sözdür, sözi, sözde, sözüm, sözi-y-ile, sözini, sözin, sözümüz, sözümüz-ile, sözler, sözlerünSüheyl ü Nev-bahâr: söz aç-, söz düz-, söz esle-

Transkripsiyon notu: Yayınların çevriyazıları kaynak başına korunmuştur. Dede Korkut Kitabı: söz, sözdür, sözi, sözde, sözüm, sözi-y-ile, sözini, sözin, sözümüz, sözümüz-ile, sözler, sözlerün; Süheyl ü Nev-bahâr: söz aç-, söz düz-, söz esle-. Sade karşılıklar yalnız arama anahtarıdır.

Bağlama dayalı özgün Bitigçi tanımı: Bir düşünceyi bildiren ses dizisi; konuşma, vaat veya anlatılan içerik.

Tarihsel bağlam: Dede Korkut'ta öğüt, ant, haber ve konuşma; Süheyl'de şiir kurma ve sözü dinleme bağlamları birlikte denetlendi.

Anlamsal gelişim notu: Konuşma ve vaat anlamları sürmüş, tarihsel kullanımlar çağdaş sözün çok anlamlı yapısında kalmıştır.

Çağdaş arama bağı: söz, laf · çok anlamlılığın sürekliliği · kaynak biçimi, bağlam, anlam bağı ve özgün tanım denetimli

Kaynaklarda tanıklanan biçimler

  • söz (yalın biçim)
    Tanıklık: Dede Korkut Kitabı, 2-7, 4-11, 50-13, 74-1, 108-7, 162-11, 187-13, 204-7, 238-6 (metin sayfası–satır)
  • sözdür (çekimli biçim)
    Tanıklık: Dede Korkut Kitabı, 53-10 (metin sayfası–satır)
  • sözi (çekimli biçim)
    Tanıklık: Dede Korkut Kitabı, 82-8, 156-11, 161-11, 169-4, 175-4, 179-9, 254-11, 285-2 (metin sayfası–satır)
  • sözde (çekimli biçim)
    Tanıklık: Dede Korkut Kitabı, 178-2 (metin sayfası–satır)
  • sözüm (çekimli biçim)
    Tanıklık: Dede Korkut Kitabı, 36-10, 47-6, 71-6, 75-3, 95-8, 110-7, 124-1, 130-5 (metin sayfası–satır)
  • sözi-y-ile (çekimli biçim)
    Tanıklık: Dede Korkut Kitabı, 14-11, 188-2 (metin sayfası–satır)
  • sözini (çekimli biçim)
    Tanıklık: Dede Korkut Kitabı, 9-10 (metin sayfası–satır)
  • sözin (çekimli biçim)
    Tanıklık: Dede Korkut Kitabı, 2-10, 31-2, 131-11, 131-13, 197-11 (metin sayfası–satır)
  • sözümüz (çekimli biçim)
    Tanıklık: Dede Korkut Kitabı, 20-13 (metin sayfası–satır)
  • sözümüz-ile (çekimli biçim)
    Tanıklık: Dede Korkut Kitabı, 20-13 (metin sayfası–satır)
  • sözler (çekimli biçim)
    Tanıklık: Dede Korkut Kitabı, 14-3 (metin sayfası–satır)
  • sözlerün (çekimli biçim)
    Tanıklık: Dede Korkut Kitabı, 117-12 (metin sayfası–satır)
  • söz aç- (çekimli biçim)
    Tanıklık: Süheyl ü Nev-bahâr, 4852. beyit
  • söz düz- (çekimli biçim)
    Tanıklık: Süheyl ü Nev-bahâr, 338. beyit; 5640. beyit
  • söz esle- (çekimli biçim)
    Tanıklık: Süheyl ü Nev-bahâr, 1602. beyit; 2241. beyit; 4065. beyit

Tarihsel derlem tanıkları

Yalnız birincil metin bölümünden alınan kaynak çevriyazıları gösterilir; arama için kullanılan sade anahtar metnin yerine geçmez.

(KT Gl) t(e)nri t(e)g : t(e)nride : bolm(ı)ş : türük : bilge : k(a)g(a)n : bu ödke : ol(u)rt(u)m : s(a)b(ı)m(ı)n : tük(e)ti : (e)şidg(i)I : ul(a)yu : in(i)ygün(ü)m : ogl(a)n(ı)m : birki: ug(u)ş(u)m : bod(u)n(u)m :

Orhon Türkçesi · Kül Tigin Yazıtı · 21 Ağustos 732 · PDF s. 26 · çevriyazı güveni A

birür : y(a)guk : (e)rs(e)r : (e)dgü : (a)gı birür : tip (a)nça : boşgurur : (e)rm(i)ş : bil(i)g : bilm(e)z : kişi : ol s(a)b(ı)g : (a)l(ı)p : y(a)gru : b(a)r(ı)p : ük(ü)ş kişi: ölt(ü)g :

Orhon Türkçesi · Kül Tigin Yazıtı · 21 Ağustos 732 · PDF s. 28 · çevriyazı güveni A

(BK Kİ) t(e)nri t(e)g : t(e)nride : bolm(ı)ş : türük bilge k(a)g(a)n : bödke : ol(u)rt(u)m : s(a)b(ı)m(ı)n : tük(e)ti: (e)ş(i)d : ul(a)yu : in(i)ygün(ü)m: ogl(a)n(ı)m : bir(i)ki: ug(u)ş(u)m : [bod(u)n(u)m]...........

Orhon Türkçesi · Bilge Kağan Yazıtı · 20 Eylül 735 · PDF s. 50 · çevriyazı güveni A

(BK K6) bilm(e)z : kişi : ol s(a)b(ı)g (a)l(ı)p : y(a)gru : b(a)r(ı)p : ük(ü)ş kişi : ölt(ü)g : ol y(e)r[g(e)r]ü : b(a)rs(a)r : türük : bod(u)n : ölt(e)çi s(e)n :

Orhon Türkçesi · Bilge Kağan Yazıtı · 20 Eylül 735 · PDF s. 52 · çevriyazı güveni A

35 odğurmış at birip vezirnirig karındaşı tip aymış turur ta- 36 kı anlar ara münazara, su’ali cçvabı keçer teg sözler söz- 37 lemiş turur okığlımrig körîgli açılıp muşannifm edgü dyca

Karahanlı Türkçesi · Kutadgu Bilig · 1069–1070 · PDF s. 63 · çevriyazı güveni B

ti kamuğ barçasıriga bügüler sözi tizip yinçüleyü kamuğ tüp tüzi

Karahanlı Türkçesi · Kutadgu Bilig · 1069–1070 · PDF s. 65 · çevriyazı güveni B

ennevu'l evvelü fi menfaati'l ilm ve mazarrati'l cehJ 81 biligtin ayur men sözümke ula 82 biligligke ya dost özüngi ula

Karahanlı Türkçesi · Atebetü’l-Hakayık · 11. yüzyıl sonu–12. yüzyılın ilk yarısı · PDF s. 26 · çevriyazı güveni A

10 8 biligli biligsiz adın ne kılur 1 09 biligsizge hak söz tatıksız erür 110 anga pend nasihat asıksız irür

Karahanlı Türkçesi · Atebetü’l-Hakayık · 11. yüzyıl sonu–12. yüzyılın ilk yarısı · PDF s. 30 · çevriyazı güveni A

Kaynak yayınlar ve okuma notu

Tekin, Talât (1998). Orhon Yazıtları: Kül Tigin, Bilge Kağan, Tunyukuk. 2. baskı. İstanbul: Simurg.

Tekin, Talât (2020). Orhon Yazıtları. 6. baskı. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.

Arat, Reşid Rahmeti (1979). Kutadgu Bilig III: İndeks. İndeksi neşre hazırlayanlar: Kemal Eraslan, Osman F. Sertkaya ve Nuri Yüce. İstanbul: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü.

Arat, Reşid Rahmeti. Kutadgu Bilig I: Metin. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.

Edib Ahmed Yüknekî (2016). Atebetü’l-Hakayık. Çeviren: Ayşegül Çakan. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.

Kaşgarlı Mahmud (2023). Dîvânu Lugâti’t-Türk: Türk Dilinin İlk Sözlüğü. Türkçesi: Mustafa S. Kaçalin; dizini hazırlayan: Mehmet Ölmez. İstanbul: VakıfBank Kültür Yayınları.

Toparlı, Recep ve Mustafa Argunşah (2008). Muʿînü’l-Mürîd: İnceleme–Metin–Çeviri–Dizin–Tıpkıbasım. Ankara: Türk Dil Kurumu.

Mesʿûd bin Ahmed (1991). Süheyl ü Nev-bahâr: İnceleme–Metin–Sözlük. Hazırlayan Cem Dilçin. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi.

Dede Korkut Kitabı II: İndeks–Gramer (1997). Hazırlayan Muharrem Ergin. Ankara: Türk Dil Kurumu.

Yayın yılı, sözcüğün ilk kullanım tarihi değildir. Çağdaş madde bağlantıları kaynak yayındaki anlam karşılığı ve biçim denetimiyle kurulmuştur; tek başına ses benzerliği tarihsel akrabalık kanıtı sayılmaz.

BD Bağlam Gösterimi · söz

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Madde geçmişi ve atıf

Güncel içerik sürümü ve kayıtlı editoryal olaylar yükleniyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…
Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.