vurgu

Bitigçi Sözlük Maddesi

vurgu

(isim, dil bilgisi)
· 2 anlam
  1. 1.

    (isim, dil bilgisi) Konuşmada bir hecenin veya sözcüğün çevresindekilere göre daha belirgin duyulmasını sağlayan ses özelliği. Sesin gücü, süresi veya ezgisi değiştiğinde dinleyici hangi bölümün öne çıkarıldığını ve sözün niyetini daha kolay ayırt eder; aksan.

  2. 2.
    Yeni

    (isim) Anlatımda belirli düşüncenin öteki ayrıntılardan daha görünür kılınması. Sözcük seçimi, tekrar ve cümlelerin sırası dinleyicinin hangi noktaya yöneltildiğini gösterir. Bu yön değiştikçe iletinin ağırlık merkezi de değişir.

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

vurgu etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Vurgu, vurmak fiilinin kökü vur- ile fiilden ad yapan -gu ekinin birleşmesinden oluşmuş bir Türkçe türetmedir. Gülensoy sözcüğü bu biçimde çözümler ve dil bilgisi terimi olarak ‘bir hecenin ya da sözcüğün ötekilerden daha baskılı söylenmesi’ anlamıyla verir. XIV. yüzyıla ait bir Arapça-Türkçe sözlükte geçen urġu ~ orġu ‘darbe, vuruş’ aynı ur- + -ġu yapısının eski bir örneği sayılabilir (Clauson; bağ Bitigçi açıklaması). Anadolu ağızlarında vurgu yazılışı yaraya konan halk ilacından fes süsüne uzanan başka anlamlar da taşır.

  1. 14. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: urġu ~ orġu
  2. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: vurgu
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · vurgu

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

Bu Madde Hakkında Sorular ve Yanıtlar

Sözlük bilgisi ile canlı BD ölçümlerini birlikte açıklayan seçilmiş yanıtlar.

Tümünü aç
Tanım Anlam / Tanım

Ses kaydı bulunmadan yazıda da bir düşünceye vurgu yapılabilir mi?

Anlatımdaki vurgu bir düşüncenin ötekilerden görünür kılınmasıdır; sözcük seçimi, tekrar ve cümle sırası bunu sağlayabilir.
Anlam ayrımı Maddebaşı

Konuşma vurgusu yalnızca daha gür söylemek midir?

Vurguda hece veya sözcüğün çevresindekilere göre belirginleşmesi önemlidir; güç yanında süre ve ezgi de bu belirginliğe katılabilir.

İlgili Sözler

vurgulu vurgusal vurgusuz vurgulama vurgu yeri vurgulamak vurgulanma vurgu farkı vurgulanmak vurgusuzluk vurgu düzeni vurgu yapmak vurgulu hece vurgu işareti

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.