yükselmek

Bitigçi Sözlük Maddesi

yükselmek

(nesnesiz, spor, mecaz)
· 8 anlam
  1. 1.

    (nesnesiz) Yükseğe çıkmak.

  2. 2.

    Fiyat, ücret vb. artmak; çıkmak.

  3. 3.

    → çoğalmak.

  4. 4.

    Aşaması artmak.

  5. 5.

    Ünvan, rütbe, derece vb. ilerlemek.

  6. 6.

    (mecaz) Bir ses, tepki veya duygunun etkisi giderek daha güçlü hissedilir duruma gelmek; güçlenmek, şiddetlenmek.

  7. 7.

    (mecaz) Yüce duruma gelmek, yücelmek.

  8. 8.

    (spor) Futbolda karşı takım oyuncularından önce topa sahip olabilmek amacıyla ayaklarını kullanarak hızla yukarıya sıçramak.

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

yükselmek etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Yükselmek, ‘yüksek olmak, yukarı çıkmak’ anlamındaki eski yükse- fiiline fiilden fiil yapan -l- ekinin getirilmesiyle kurulmuştur; Tietze, Stachowski ve Gülensoy bu çözümlemede birleşir. Taban fiil Uygur metinlerinde, Kâşgarlı Mahmud'da ve Kutadgu Bilig'de yükse- biçimiyle geçer; yüksek sıfatı da aynı fiilden türemiştir. Clauson'a göre Osmanlıcada yükse-'nin yerini yüksel- almıştır. Stachowski kökü ‘kaldırmak’ anlamlı Ortak Türkçe *jǖ- fiiline bağlar; yüce ve ağızlardaki yüg ‘tepe’ de aynı köktendir. Tietze'nin en eski örneği 1405 tarihli bir metindeki _Derecesi yükseldi_ ifadesidir.

  1. 15. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: yüksel-
  2. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: yükselmek
  3. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: yükselmek
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · yükselmek

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.