ilerlemek

Bitigçi Sözlük Maddesi

ilerlemek

(nesnesiz)
· 4 anlam

Öne hareket etmek, zaman geçmek veya düzey ve etki artmak.

  1. 1.

    Öne hareket

    (nesnesiz) İzlenen doğrultuda önündeki mesafeyi azaltarak hareket etmek; ilgili: → gitmek.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 01:50:20 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Zamanın akışı

    (nesnesiz) Zaman, içinde bulunulan dönemin sonuna doğru akmak; ilgili: → zaman.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 01:50:20 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Etkinin artması

    (nesnesiz) Süregelen durumun etkisi veya ilişkideki yakınlık giderek artmak; ilgili: → şiddetlenmek.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 01:50:20 · Türkiye saati (UTC+3)
  4. 4.

    Aşamada yol alma

    (nesnesiz) Çalışmada yeni aşamalara ulaşmak veya yetkinlik bakımından gelişmek; ilgili: → gelişmek.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 01:50:20 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

ilerlemek etimolojisi ve tarihsel dönemleri

İlerlemek, ileri sözcüğüne addan fiil yapan -le- ekinin getirilmesiyle kurulmuş Türkçe bir fiildir. Gülensoy fiili *il+eri+le- diye çözümler: tabandaki il Eski Türkçede ‘ön taraf, doğu’ anlamındadır, ileri de bu köke yön bildiren bir ekin (*il+gerü) eklenmesiyle oluşmuştur. Türkmence ilerle-, Kazakça ve Kırgızca ilgerile-, Özbekçe ilgärilä-, Yeni Uygurca ilgirili- aynı yapıyı gösterir; Azerbaycan Türkçesindeki irälilä- ise l ile r'nin yer değiştirdiği bir biçimdir. Fiil XIX. yüzyıl sonunda Kâmûs-ı Türkî'de geçmek maddesinin açıklamalarında kullanılır.

  1. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: ilerle-
  2. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: ilerle-
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · ilerlemek

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.