çekme

Bitigçi Sözlük Maddesi

çekme

(isim, sıfat, spor, bilişim)
· 10 anlam
  1. 1.

    (isim) Çekmek işi.

  2. 2.

    (isim) → çekmece.

  3. 3.

    (isim) Yüksekteki ince dalları çekip kesmeye yarar, ay biçiminde, uzun saplı, ağzı tırtıklı bıçak.

  4. 4.

    (isim) Parmak veya mızrapla çalınan çalgı.

  5. 5.

    (isim) Ağacın yapısındaki nem oranının azalması sonucu boyutlarının küçülmesi.

  6. 6.

    (isim) İş yaparken giyilen bir şalvar türü.

  7. 7.

    (sıfat) Çekilerek giyilen veya kullanılan.

  8. 8.

    (sıfat) Düzgün biçimli.

  9. 9.

    (sıfat, spor) Vücut bölümlerinin bükücü kas gücü ile bir direnci kendisine yaklaştırması.

  10. 10.
    Yeni

    (isim, bilişim) Veri, dosya veya içeriği uzaktaki kaynaktan yerel sisteme alma işlemi.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 02.07.2026 11:40:50 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

çekme etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Çekme, çekmek fiilinin çek- gövdesine -me ekinin getirilmesiyle kurulmuştur. Tietze sözü, ekin edilgen sıfat-fiil işlevi taşıdığı ‘çekilmiş’ anlamlı bir sıfat olarak açıklar; ‘çizme’ ve ‘masa gözü’ anlamlarını bu sıfatın ad olarak kullanılmasından türetir, çekme burun ‘güzel, düz burun’ söyleyişini de bu sıfata bağlar. XV. yüzyılda Saltuk-nâme'de çekme köprü ‘çekilerek kaldırılan köprü’ geçer; Dilçin Eski Anadolu Türkçesinde ‘bir çeşit giysi’ ve ‘çizme’ anlamlarını kaydeder. Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi'nde _kalemin çekmede âcizdir_, _su çekme bahânesiyle_ gibi eylem adı kullanımları görülür. Kâmûs-ı Türkî eylem adı, masa gözü, iş şalvarı ve ‘düzgün’ anlamlarını birlikte verir.

  1. 15. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: çekme
  2. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: çekme
  3. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: çekme
  4. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: çekme
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · çekme

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

çekmek çekmece çekmeli çekmelik çekme yükü çekme helva çekme testi çekme deneyi çekme çubuğu çekme direnci çekme karavan çekme kuvveti çekmeli vagon çekme dayanımı

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.