çizgi

Bitigçi Sözlük Maddesi

çizgi

(isim, sanat, matematik, mecaz)
· 7 anlam

Uzanan ince iz, biçimi belirleyen hat veya düşünsel yönelim.

  1. 1.

    Uzanan ince iz

    (isim) Bir yüzey üzerinde dar bir şerit boyunca uzanan belirgin iz; ilgili: → iz.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 06:46:17 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Beden biçimini belirleyen hat

    (isim) Bedenin veya yüzün görünür biçimini belirleyen hatlardan her biri; ilgili: → kontur.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 06:46:17 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Bezeme çevresindeki koyu sınır

    (isim, sanat) Bezeme ögesinin dış kenarına koyu renkle uygulanan ince sınırlama şeridi; ilgili: → kontur.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 06:46:17 · Türkiye saati (UTC+3)
  4. 4.

    Tek boyutlu geometrik oluşum

    (isim, matematik) Noktanın kesintisiz hareketinde izlediği, genişliği bulunmayan geometrik oluşum; ilgili: → eğri.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 06:46:17 · Türkiye saati (UTC+3)
  5. 5.

    Ayırt edici yön

    (isim, mecaz) Bir yaşamın, eserin veya olgunun belirginleşen temel yönlerinden her biri; ilgili: → özellik.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 06:46:17 · Türkiye saati (UTC+3)
  6. 6.

    İki durumun ayrıldığı yer

    (isim, mecaz) İki farklı durumun veya niteliğin birbirinden ayrılmasını sağlayan kavramsal sınır; ilgili: → eşik.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 06:46:17 · Türkiye saati (UTC+3)
  7. 7.

    Benimsenen düşünsel yön

    (isim, mecaz) Düşünce ve eylemlerde izlenen, süreklilik gösteren anlayış veya yönelim; ilgili: → eksen.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 06:46:17 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

çizgi etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Çizgi, çiz- ‘çizmek’ fiiline fiilden ad yapan -gi ekinin getirilmesiyle kurulmuş Türkçe bir addır (Tietze, Gülensoy). Tietze kalın ünlülü çızgı ile ince ünlülü çizgi biçimlerini birlikte verir. Kök fiil Räsänen'e göre Uygurcada ‘çizgi çizmek’ anlamıyla geçer; Osmanlıcada çizgi ve çizi, Doğu Türkçesi ve Çağataycada çizik ‘çizgi, sınır’ biçimleri görülür. Söz Türkmence, Özbekçe, Kazakça, Kırgızca ve Yeni Uygurcada ç ya da s sesiyle başlayan denkleriyle yaşar.

  1. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: çizgi
  2. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: çizgi
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · çizgi

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.