ördek

Bitigçi Sözlük Maddesi

ördek

(isim, hayvan bilimi, tıp, argo)
· 4 anlam

Su kuşu ve biçimden veya davranıştan doğan adlandırmalar.

  1. 1.

    Yassı gagalı su kuşu

    (isim, hayvan bilimi) Sulak alanlarda beslenen, geniş yassı gagalı, parmakları zarla birbirine bağlı, doğada ve insan elinde yetişen türleri olan kuş; ilgili: → kuş.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 19.10.2026 00:16:28 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Yatakta kullanılan idrar kabı

    (isim, tıp) Erkek hastanın yatağından kalkmadan idrar yapabilmesi için ağzı bedene yaklaştırılan dar boyunlu kap; ilgili: → kap (I).

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 19.10.2026 00:16:28 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Yolda alınan ek yolcu

    (isim, argo) Otogarda kayıt yaptırmaksızın güzergâh üzerindeki bir noktadan araca kabul edilen kişi; ilgili: → yolcu.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 19.10.2026 00:16:28 · Türkiye saati (UTC+3)
  4. 4.

    Dolandırıcının hedefi

    (isim, argo) Kolay kandırılacağı düşünülerek parasını almak için gözetilen kişi; ilgili: → enayi.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 19.10.2026 00:16:28 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

ördek etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Ördek, Karahanlıcadan bu yana aynı biçimle tanıklanan ortak Türkçe bir su kuşu adıdır; Uygurcada göçüşmeli ödirek biçimi de görülür, Stachowski sözün kökenini belirsiz sayar. İki biçimden hangisinin asıl olduğu tartışmalıdır: Clauson ve Stachowski'nin aktardığı Tekin ödirek'i ördek'ten göçüşmeyle çıkmış sayar, Eren ise ördek'in ödrek'ten göçüşmeyle oluşmuş ikincil bir biçim olduğunu düşünür. Clauson'un sözü 'sudan havalanan' anlamında ör- fiiline bağlaması 'belki' kaydıyla verilir, Eren bu açıklamayı ve Doerfer'in *pödirek önerisini kabul etmez. Eren'e göre Bulgarca jurdek, Doerfer'e dayanarak da Farsça urdak Türkçeden alınmıştır.

  1. 11. yüzyıl · Karahanlı Türkçesi: ördek
  2. 13. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: ö:rdek
  3. 13. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: ördek
  4. 14. yüzyıl · Eski Uygur Türkçesi: ördek
  5. 14. yüzyıl · Harezm Türkçesi: ördek ~ evrek
  6. 14. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: ördek
  7. 15. yüzyıl · Çağatay Türkçesi: ördek
  8. 15. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: ördek
  9. 16. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: ördek
  10. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: ördek
  11. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: ördek
  12. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: ördek
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · ördek

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

ördekli ördeklik ördek eti ördekgiller ördek kazı taklit ederken kıçını yırtmış badik enayi pufla badi oturak suna yemlik lazımlık çamurcun

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.