T-BDLD Serbest Derlem Sorgusu
Sözcük, çekimli biçim ya da öbek yazın; sonuçlar 5 sol + 6 sağ sözcük penceresiyle gelir.
pencere sözcüğünün derlemdeki görünümü
T-BDLD'nin güncel verisinde 181.367 geçiş bulunuyor; bu değer bir milyon sözcükte 67.05 kullanıma karşılık geliyor. Derlem yaygınlığı yaygın düzeyinde.
Derlemde öne çıkan biçimler
Toplam 328 farklı yüzey biçimi içinde sıklığı en yüksek olanlar.
Temsil edici güncel bağlamlar
OCR gürültüsü, reklam dili, özel ad ağırlığı ve kamuya açık sunuma uygun olmayan içerik süzülerek seçildi.
- Taşınabilir monitörler özellikle çoklu pencereyle çalışan kullanıcılar için dizüstü bilgisayar ekranını genişletme imkânı sunuyor.
- Sınıf gözlemlerinde de açıkça duvarların, pencerelerin ve kalorifer peteklerinin, sınıf kapılarının kirli oldukları gözlenmiştir.
- Elazığ'da bir evin pencere korkuluğuna çıkan yılan, itfaiye ekipleri tarafından yakalanarak doğaya bırakıldı.
- Onagöre arayüz kelimesi, örneğin parmak ucu ve telefon ekranı gibi yüzeylerin basitçe yan yana gelmesini çağrıştırır ve teknolojiyi şeffaf, tarafsız bir pencere konumuna indirger.
- Ardından istemeksizin gidip pencereyi açıyor ve yukarıdan yandaki komşuya selam verip hâl hatırını soruyordu.
- Bu çalışmalar, özgünlük değerleri penceresinde farklı bakış açılarıyla konuyu ele almış ve ilgi çekici sonuçlar elde etmiştir.
Kılavuz: Serbest Derlem Sorgusu ve Eş Kullanım Ölçütleri
Serbest Derlem Sorgusu
Serbest derlem sorgusu, yazılan sözcüğü, çekimli biçimi ya da öbeği merkezde gösterip çevresindeki bağlamı iki yana ayıran derlem okuma biçimidir.
Sol bağlam aranan sözcükten önceki 5 sözcüğü, sağ bağlam aranan sözcükten sonraki 6 sözcüğü gösterir.
Merkez, cümlede yakalanan gerçek yüzey biçimidir; arama lemma üzerinden genişlese bile merkezde cümlede geçen çekimli biçim görünür.
Arama önce yazılan biçimi tarar; gerekiyorsa ClickHouse yüzey→lemma eşlemesiyle lemma ve öbek adayları da birlikte denenir.
Derleme son eklenme zamanı, sorgunun tamamıyla eşleşen en yeni cümlenin T-BDLD'ye işlendiği zamanı Türkiye saatine göre gösterir; kaynak yayın tarihi değildir.
Sözcüğün yaşam çevrimi, cümlenin derleme giriş zamanını değil, web sayfasının yayın tarihini; kitap, makale ve tezlerde ise kaynakta doğrulanan yayın yılını veya tarihini kullanır.
Eş Kullanım
Eş kullanım, aranan sözcüğün yakınında sık görülen diğer sözcükleri gösterir.
Bu sayfada eş kullanım öğeleri ClickHouse üzerinde tutulan 2-4 sözcüklü ngram kalıplarından çıkarılır ve birlikte kullanım sayısına göre sıralanır.
Yoğunluk çubuğu, listedeki en yüksek birlikte kullanım sayısına göre göreli ağırlığı gösterir.
Serbestlik derecesi, aranan sözcüğün çok sayıda eş kullanım öğesiyle dengeli mi, yoksa birkaç kalıpla mı kullanıldığını gösterir.
Alan Yayılımı
Alan yayılımı, aranan sözcüğün T-BDLD alan/tür analizinde hangi alanlarda cümle izi bıraktığını gösterir.
En yaygın alan cümle sayısına göre, baskın alan alan puanına göre hesaplanır.
Yayılım skoru, sözcüğün tek bir alana mı yığıldığını yoksa birçok alana dengeli mi dağıldığını Shannon çeşitliliğiyle özetler.
İstatistiksel Skorlar
NPMI, iki sözcüğün rastlantısal beklentiye göre ne kadar birlikte göründüğünü -1 ile +1 arasında ölçer; yüksek değer daha özgül ilişki demektir.
logDice, ortak kullanım gücünü frekans farklarından daha az etkilenerek verir; yüksek değer daha yerleşik eş kullanıma işaret eder.
t-score, birlikte görünmenin sayısal olarak ne kadar güçlü olduğunu gösterir; sık ve kararlı eş kullanımlar yüksek çıkar.
Serbestlik, Shannon çeşitliliği ile en sık eş kullanım öğesinin payını birlikte değerlendirir; yüksek değer serbest kullanımı, düşük değer kalıplaşma eğilimini gösterir.
Okuma Notu
Yüksek birlikte kullanım sayısı yaygınlığı, yüksek NPMI ise özgüllüğü öne çıkarır. Bu yüzden sık kullanılan genel sözcüklerde sayı yüksek, NPMI daha düşük olabilir.
En güçlü yorum, birlikte kullanım sayısı, NPMI, logDice ve t-score değerlerinin birlikte okunmasıyla yapılır.
Değerlik (Valency)
Değerlik, bir sözlükbirimin çevresinde hangi tamlayıcıları seçtiğini ve bu tamlayıcıları hangi durum ekleri, ilgeçler veya yan tümcelerle düzenlediğini gösterir.
Tekli sözcükler ile öbek ve tamlamalar aynı yöntemle incelenir. Çok sözcüklü birimlerin içindeki sözcükler tamlayıcı sayılmaz; yalnız birimin dışındaki ilişkiler ölçülür.
Çekirdek, güçlü, seçimlik ve seyrek etiketleri; kullanım payı, kaynak çeşitliliği, yakınlık, yön, Wilson güven alt sınırı ve çerçeve kararlılığından hesaplanan derlem eğilimleridir.
Sonuçlar mutlak dil bilgisel zorunluluk bildirmez; derleme yeni cümle yazıldığında canlı ClickHouse imzasıyla yeniden değerlendirilir.