çıkarma

(isim) İçeride, üzerinde veya bir grubun içinde yer alan bir şeyin durduğu yerden alınıp dışarıya taşınması ya da uzaklaştırılması. Giysinin bedenden alınması, bir nesnenin kapalı yerden çekilmesi ve istenmeyen bir ögenin bütünden uzaklaştırılması bu kullanımda birleşir.

(isim, askerlik) Askerî bir birliğin deniz yoluyla taşındıktan sonra karşı kıyıda karaya geçirilmesi. Bu harekâtta gemi veya botlarla ulaştırılan askerler, denizdeki konumlarından kıyıda görev yapabilecekleri bir konuma aktarılır; kıyıda tutunma hedefiyle düzenlenir.

(isim, matematik) Bir nicelikten başka bir niceliğin düşülmesiyle aradaki farkın bulunması. Aritmetikte ters yönde sayma veya basamak değerlerini kullanma yoluyla yürütülür; elde edilen sonuç başlangıçtaki miktardan ne kadar kaldığını ya da iki miktarın farkını gösterir; tarh.

(isim) Bir ürünün, yayının veya resmî belgenin hazırlanıp kullanıma ya da dolaşıma sunulması. Yeni bir kitabın okura ulaştırılması, bir kararın yayımlanması veya piyasaya ürün verilmesi gibi durumlarda, tamamlanan şeyin kamusal erişime açılmasını anlatır; emisyon.

(isim) Gizli, bilinmeyen veya fark edilmemiş bir bilginin araştırma, inceleme ya da karşılaştırma sonucunda görünür kılınması. Olayın nedenini, belgelerdeki bir ayrıntıyı veya daha önce örtülü kalmış bir ilişkiyi ortaya koyma süreci için kullanılır.

(isim) Eldeki bilgi veya belirtilerden hareketle doğrudan söylenmemiş bir sonuca ulaşılması. Okunan metnin anlamını yorumlama, olaylar arasındaki bağı kurma ve görünen verilerin ötesindeki olasılığı gerekçeli biçimde belirleme bu anlamın kapsamındadır.

(isim) Bir niceliğin, niteliğin veya konumun önceki düzeyinin üstüne taşınması. Fiyatın artırılması, birinin yüksek bir yere geçirilmesi ya da bir değerin hedeflenen sınıra ulaştırılması gibi kullanımlarda, başlangıç noktasından daha yukarıdaki bir sonuca erişilmesini anlatır.

(isim) Bir çalışanın işveren kararıyla görevinden uzaklaştırılması ve çalışma ilişkisinin sona erdirilmesi. Karar ekonomik gerekçelerle, kurumun yeniden düzenlenmesiyle veya çalışanın davranışıyla ilişkili olabilir; kişinin işteki yerini yitirmesi bu kullanımın merkezindedir.

(isim) İnsan, hayvan, araç veya başka bir kaynaktan duyulabilir bir sesin oluşup çevreye yayılması. Konuşma, ağlama ve bağırma gibi istemli veya kendiliğinden gelişen sesleri kapsar; dikkat çekme, tepki verme ya da bedensel bir durumun dışa vurulmasıyla ilişkilidir.

(isim) Bir olayın, güçlüğün veya tepkinin başlamasına yol açma. Kişinin davranışı, alınan karar ya da işleyişteki bir aksaklık yüzünden daha önce yaşanmayan kavga, sorun veya karışıklığın baş göstermesini anlatır; sonuç isteyerek yaratılmış da öngörülmeden doğmuş da olabilir.