ödemek

Bitigçi Sözlük Maddesi

ödemek

(-e, -i, mecaz)
· 6 anlam

Parasal yükümlülüğü yerine getirmek, kaybı gidermek veya bir karşılığa katlanmak.

  1. 1.

    Parasal yükümlülüğü yerine getirmek

    (-e, -i) Vadesi gelen parasal yükümlülüğü hak sahibine aktararak yerine getirmek; ilgili: → borç.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 06:53:40 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Mal veya hizmetin parasını vermek

    (-e, -i) Edinilen malın veya yararlanılan hizmetin parasını onu sağlayana aktarmak; ilgili: → fiyat.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 06:53:40 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Kaybı parasal olarak gidermek

    (-i) Uğratılan kaybı parasal bir karşılık sağlayarak gidermek; ilgili: → tazminat.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 06:53:40 · Türkiye saati (UTC+3)
  4. 4.

    Yatırımı kazançla geri kazandırmak

    (-i) İşletilen işten sağlanan gelirle başlangıçta konulan sermayeyi geri kazandırmak; ilgili: → kazanç.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 06:53:40 · Türkiye saati (UTC+3)
  5. 5.

    Harcanan çabaya karşılık olmak

    (-i, mecaz) Harcanan çabanın veya yerine getirilen görevin karşılığına denk bir yarar sağlamak; ilgili: → ücret.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 06:53:40 · Türkiye saati (UTC+3)
  6. 6.

    Uğruna kayba katlanmak

    (-i, mecaz) İstenen sonuca ulaşma uğruna kayba veya sıkıntıya katlanmak; ilgili: → özveri.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 06:53:40 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

ödemek etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Ödemek, Eski Türkçe öte- fiilinin bugünkü biçimidir. Clauson fiilin temel anlamını ‘bir yükümlülüğü yerine getirmek’ diye açıklar: Tanrı'ya karşı görevini yapmak, büyüğüne hakkını vermek ve borcunu kapamak bu anlamın dallarıdır. Fiil Uygur metinlerinden Kâşgarlı Mahmud'a, Kutadgu Bilig'e ve Harezm, Kıpçak, Çağatay kaynaklarına dek tanıklıdır; Anadolu'da öde- biçimi XIV. yüzyıldan beri (Kâbûs-nâme çevirisi, Gülşehrî) görülür. Stachowski fiili Ortak Türkçe *ȫt ‘borç’ adından türetir ve ödev, ödünç ile aynı aileye koyar. Eski t sesinin Oğuzcada d'ye dönmesi ötümlüleşmeye uyar (Bitigçi açıklaması).

  1. 9. yüzyıl · Eski Uygur Türkçesi: öte-
  2. 11. yüzyıl · Karahanlı Türkçesi: öte-
  3. 13. yüzyıl · Harezm Türkçesi: öte-
  4. 14. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: öde- ~ öte-
  5. 14. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: öde-
  6. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: öde-
  7. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: ödemek
  8. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: ödemek
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · ödemek

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.