cihaz

Bitigçi Sözlük Maddesi

cihaz

(isim)
Arapça cihāz · 2 anlam
  1. 1.

    (isim) Belirli bir işlevi yerine getirmek için bir araya getirilmiş mekanik, elektrikli veya elektronik parçalardan oluşan araç ya da düzenek; aygıt.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · Codex · 2026-09-15T13:30:29+03:00 · Europe/Istanbul
  2. 2.

    (isim) → çeyiz.

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

cihaz etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Cihaz, Arapça cihāz ‘gerekli eşya takımı, donanım’ sözcüğünden alınmıştır (Tietze, Stachowski, Karaağaç, Kâmûs-ı Türkî). Sözcük Eski Anadolu Türkçesinde hem ‘donanım’ hem ‘gelin çeyizi’ anlamıyla kullanılmış, halk ağzında cehiz ve çeyiz biçimlerine bürünmüştür. ‘Çeyiz’ anlamı XIV. yüzyılda Kıpçak Türkçesiyle yazılmış Gülistan Tercümesi'nde görülür; Tietze'nin 1451 tarihli tanığında ise cihaz, bir mezar soyguncusunun almak istediği ölü eşyasıdır. ‘Alet, aygıt’ anlamı Türkiye Türkçesinde öne çıkmış, ‘çeyiz’ anlamı ise büyük ölçüde çeyiz biçimine kalmıştır.

  1. 14. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: cihāz
  2. 15. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: cihāz
  3. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: cihāz
  4. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: cihāz
  5. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: cihaz
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · cihaz

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.