cinsiyet

Bitigçi Sözlük Maddesi

cinsiyet

(isim, biyoloji, dil bilgisi, toplum bilimi)
Arapça cinsiyyet · 3 anlam
  1. 1.

    (isim, biyoloji) Canlılarda kromozom, hormon, üreme organı ve benzeri biyolojik ve fizyolojik özelliklerin oluşturduğu eşeysel durum; eşey.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · Codex · 2026-09-15T13:30:29+03:00 · Europe/Istanbul
  2. 2.

    (isim, dil bilgisi) Bazı dillerde kelimelerin gramer bakımından erillik, dişillik veya tarafsızlık özelliği taşıması.

  3. 3.
    Yeni

    (isim, toplum bilimi) Bir toplumda kişilere atfedilen kadınlık, erkeklik veya başka cinsiyet kimlikleriyle ilişkili rol, davranış ve beklentiler bütünü; toplumsal cinsiyet.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · Codex · 2026-09-15T13:30:29+03:00 · Europe/Istanbul

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

cinsiyet etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Cinsiyet, Arapça cinsiyya sözcüğünden alınmıştır; sözcük cins ‘tür, soy’ adına Arapça -iyye soyut ad ekinin getirilmesiyle kurulmuştur (Tietze, Karaağaç). Eski Anadolu Türkçesinde ilk anlamı ‘aynı cinsten olma’dır: 1451 tarihli Ferec ba'de'ş-Şidde'de iki varlığı bir araya getiren neden olarak anılır. 1911 tarihli bir sözlükte ‘ırk’ ve ‘milliyet’ karşılıklarıyla kaydedilir; XX. yüzyılda ‘kadın ya da erkek cinsinden olma’ ile ‘cinsel ilişki, cinsel gereksinim’ anlamları tanıklanır. Türkiye Türkçesinde eşey anlamının yanında dil bilgisinde ve toplumsal rolleri anlatmada da kullanılır.

  1. 15. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: cinsiyyet
  2. 20. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: cinsiyyet
  3. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: cinsiyet
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · cinsiyet

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

cinsiyetli cinsiyetçi cinsiyetsiz cinsiyetlenme cinsiyetlilik cinsiyetçilik cinsiyetsizlik cinsiyet temelli cinsiyetlendirme cinsiyet eşitliği cinsiyetlendirilmek cinsiyet ayrımcılığı cinsiyet eşitsizliği cinslik

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.