hak

Bitigçi Sözlük Maddesi

hak

I (isim)
Arapça ḥaḳḳ · 7 anlam
  1. 1.

    (isim) Doğru, gerçek.

  2. 2.

    (isim) Adaletli davranma.

  3. 3.

    (isim) Adaletin, hukukun gerektirdiği veya birine ayırdığı şey, kazanç.

  4. 4.

    (isim) Dava veya iddiada gerçeğe uygunluk, doğruluk.

  5. 5.

    (isim) Verilmiş emekten doğan manevi yetki.

  6. 6.

    (isim) → pay.

  7. 7.

    (isim) Emek karşılığı ücret.

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

hak etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Hak, Arapça ḥaḳḳ ‘doğru, gerçek; hak’ sözünden alınmıştır. Söz XI. yüzyıldan beri tanıklıdır: Kutadgu Bilig'de _tuz etmek haḳı_ ‘tuz ekmek hakkı’, Karahanlı Kur'an Tercümesi'nde haḳ din ‘doğru din’ geçer. Tietze ‘ücret, karşılık’ ve ‘gerçek’ anlamlarını aynı sözün gelişmeleri olarak ayrı başlıklarda gösterir; Arapçada Tanrı'nın adlarından biri olan el-Ḥaḳḳ'a dayanan Hak ‘Tanrı’ ise ayrı bir madde olarak ele alınır. Osmanlıcada hakk-ı sükût ‘sus payı’ gibi birleşimler ve hakkâ ki ‘gerçekten’ zarfı yaygındır; Anadolu ağızlarında söz ‘tahıl ölçeği’ ve ‘gelin’ anlamlarını da kazanmıştır.

  1. 11. yüzyıl · Karahanlı Türkçesi: haḳ ~ haḳḳ
  2. 13. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: hak ~ hakk
  3. 14. yüzyıl · Harezm Türkçesi: hak ~ haq
  4. 14. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: hakk
  5. 15. yüzyıl · Çağatay Türkçesi: hak
  6. 16. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: hakk
  7. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: hak ~ hakk
  8. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: hakk
  9. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: hak
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · hak

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…
Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.