karanfil

Bitigçi Sözlük Maddesi

karanfil

(isim, bitki bilimi)
Arapça ḳaranful · 4 anlam

Dianthus süs türü, Syzygium ağacı ve onun kokulu baharat tomurcuğu.

  1. 1.

    Bahçedeki süs türü

    (isim, bitki bilimi) Dianthus caryophyllus adıyla tanınan, kesme üretiminde değerlendirilen otsu bahçe türü; ilgili: → buket.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 02:16:19 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Baharatı veren ağaç

    (isim, bitki bilimi) Aromalı tomurcukları hasat edilen, Syzygium aromaticum adlı her dem yeşil ağaç; ilgili: → bitki.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 02:16:19 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Kurutulmuş baharat tomurcuğu

    (isim) Syzygium aromaticum’un açmadan derlenip kurutulan, sofraya koku katan tomurcuğu; ilgili: → baharat.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 02:16:19 · Türkiye saati (UTC+3)
  4. 4.
    Yeni

    Kesme süs ürünü

    (isim) Tören ve bezemede sapıyla taşınan, Dianthus caryophyllus’tan elde edilmiş kesme ürün; ilgili: → çiçek.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 02:16:19 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

karanfil etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Karanfil, Arapça ve Farsçada ḳaranful biçimiyle bilinen baharat adına dayanır; söz Türkçede ilk kez Kutadgu Bilig'de (XI. yüzyıl) güzel koku benzetmesinde görülür. Eren sözün Türkçeye Farsçadan ya da Arapçadan geçtiğini söyler ve Meyer'in Rumcadan alıntı görüşünü reddeder; Tietze ve Stachowski ise Yunanca karyophyllon'u kaynak gösterir. Eski metinlerde ḳaranful ve karanfül biçimleri hekimlik reçetelerinde ve şiirde baharat olarak geçer; bahçede yetiştirilen çiçek anlamı Tarihsel Derlem'de XVI. yüzyılda açıkça görülür. Kaynaklar çiçeği kokusu bu baharatı andıran bitki diye tanımlar; adın baharattan çiçeğe aktarıldığı bu tanımlara dayanan bir Bitigçi açıklamasıdır.

  1. 11. yüzyıl · Karahanlı Türkçesi: ḳaranfil
  2. 14. yüzyıl · Harezm Türkçesi: karanful
  3. 14. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: ḳaranful ~ karanfül
  4. 16. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: ḳaranful
  5. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: karanfil ~ karanfül
  6. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: karanfil
  7. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: karanfil
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · karanfil

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

karanfilci karanfilli karanfilcilik karanfilgiller baharatlı kasık otu kuş otu yenibahar afyon ruhu hüsnüyusuf öjenol kanarya otu çöven ayva tatlısı

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.