kaybetmek

Bitigçi Sözlük Maddesi

kaybetmek

(-i)
[ka'ybetmek] Arapça ġayb + Türkçe etmek · 2 anlam

Elindekini yitirmek ve mücadeleden başarısız çıkmak.

  1. 1.

    Elindekini yitirme

    (-i) Sahip olduğu şeyi ya da biriyle kurduğu bağı elinde tutamamak; ilgili: → yitirmek.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 15.11.2026 11:35:59 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Mücadeleyi başarısız bitirme

    (-i) Üstün gelmeyi amaçladığı mücadeleyi ya da giriştiği işi başarısız bitirmek; ilgili: → yenilmek (I).

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 15.11.2026 11:35:59 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

kaybetmek etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Kaybetmek, alıntı kayıp adıyla Türkçe et- yardımcı fiilinin birleşmesinden oluşmuş melez bir fiildir; Tietze sözü kayıb ve et- diye çözümler. Adın Arapça kaynağında kaynaklar ayrılır: Tietze kayıp'ı Osmanlıca gaib ~ gayib biçimiyle Arapça ġāʾib ‘hazır olmayan’a, Stachowski ve Karaağaç Arapça ġayb'a bağlar. Fiilin eski biçimi gâib et- ~ gayb et-'tir: Tarihsel Derlem'deki en erken tanık XV. yüzyıl sonunda Nevâyî'nin Lisânü't-Tayr'ındaki _gāyib eylep_ ‘yitirip’tir; Tietze de gayib et- ‘kaybetmek’i XVI. yüzyılın ilk yarısında Zâtî'den tanıklar. XVII. yüzyılda Evliya Çelebi fiili hem ‘yitirmek’ hem ‘ortadan kaldırmak’ anlamıyla sık kullanır. Kâmûs-ı Türkî gayb'ın söyleyiş yakınlığı yüzünden gâib etmek yerine kullanılmamasını öğütler.

  1. 15. yüzyıl · Çağatay Türkçesi: gāyib eyle-
  2. 16. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: gâib et- ~ gayb et-
  3. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: gâib et- ~ gâyib et-
  4. 18. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: gayb eyle-
  5. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: gâib et- ~ gayb et-
  6. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: kaybet- ~ gayb et-
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · kaybetmek

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.