lale

Bitigçi Sözlük Maddesi

lale

(isim, bitki bilimi, tarih)
[la:le, l ince okunur] Farsça lāle · 3 anlam

Soğanlı süs bitkisi; meyve toplama aracı ve eski bir boyunduruk.

  1. 1.

    Soğanlı bahçe bitkisi

    (isim, bitki bilimi) Toprak altındaki soğandan gelişen, dik sapının tepesinde çanak görünüşlü gösterişli çiçek açan otsu süs bitkisi; ilgili: → çiçek.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 19.10.2026 14:50:32 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Meyve toplama sırığı

    (isim) Yüksek dallardaki yemişi düşürmeden ayırmaya yarayan, tepesinde çatallı bir başlık bulunan uzun sopa; ilgili: → sırık.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 19.10.2026 14:50:32 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Mahkûmun boyun bağı

    (isim, tarih) Eskiden hükümlüyü denetim altında tutmak için boynuna takılan metal çember; ilgili: → halka.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 19.10.2026 14:50:32 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

lale etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Lale, Farsçada bu çiçeğin adı olan lāla sözünden alınmıştır; Tietze, Stachowski, Räsänen ve Karaağaç bu kökende birleşir. Tarihsel Derlem'de söz XIV. yüzyılda Harezm Türkçesiyle yazılmış Kısasü'l-Enbiyâ'da ve Anadolu'da Süheyl ü Nev-bahâr'da çiçek adı olarak görünür; Çağatay ve Eski Anadolu şiirinde kadehe benzeyen biçimi ve bağrındaki kara lekesiyle sevilen bir imgeye dönüşür. Osmanlı Türkçesinde aynı ad mahkûmların boynuna geçirilen demir halkaya ve meyve toplamaya yarayan çatallı sırığa da verilmiştir; Tietze halka anlamını çiçek adından getirir.

  1. 14. yüzyıl · Harezm Türkçesi: lâle
  2. 14. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: lâle ~ lāle
  3. 15. yüzyıl · Çağatay Türkçesi: lāle
  4. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: lâle
  5. 18. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: lâle
  6. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: lâle
  7. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: lale
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · lale

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

laleli lalelik lale devri lale deseni lale motifi lale soğanı lale çılgınlığı sümbül Ankara çiğdemi laden ayıkulağı kar çiçeği denizpırasası termiye

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.