pamuk

Bitigçi Sözlük Maddesi

pamuk

(isim, sıfat, bitki bilimi)
Farsça panbuḳ · 5 anlam

Tohum çevresindeki lifleri için yetiştirilen bitki; lifleri, temizlenmiş malzemesi veya bundan yapılan ürün.

  1. 1.

    Lif ürünü veren bitki

    (isim, bitki bilimi) Tohum çevresinde iplik üretimine elverişli beyaz lifler geliştiren, Gossypium cinsine bağlı kültür bitkisi; ilgili: → elyaf.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 16:20:14 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Tohum çevresindeki lif

    (isim) İplik üretiminde kullanılan, tohum yüzeyinde gelişen hafif ve esnek lifli madde; ilgili: → elyaf.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 16:20:14 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Temizlenmiş emici malzeme

    (isim) Lifleri temizlenip kabartılarak bakım, dolgu veya benzeri işlerde kullanılmaya hazırlanmış emici malzeme; ilgili: → elyaf.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 16:20:14 · Türkiye saati (UTC+3)
  4. 4.

    Liften yapılmış ürün

    (sıfat) Hammaddesini tohum çevresindeki beyaz liflerin oluşturduğu; ilgili: → elyaf.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 16:20:14 · Türkiye saati (UTC+3)
  5. 5.

    Yaygıdan ayrılan hav

    (isim) Dokuma yüzeyinden ayrılıp birbirine dolanarak hafif yumakçıklar yapan lif ve kir parçacıkları; ilgili: → lif.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 16:20:14 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

pamuk etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Pamuk, kaynakların çoğunda İran dillerinden alınmış eski bir söz olarak açıklanır. Tietze, Räsänen ve Kâmûs-ı Türkî sözü Farsçaya bağlar; Stachowski Orta İranca *panbak'ı kaynak sayar, Clauson da bir Orta İran dilini aracı görür ve en eski kaynağı Yunanca bombux 'ipek böceği' olarak gösterir. Gülensoy ise T. Tekin'in kurduğu Türkçe *bāmuk tabanına bağlar; Stachowski bu açıklamayı pek inandırıcı bulmaz. Söz XI. yüzyılda Divanü Lugati't-Türk'te Oğuzca bamuk diye kayıtlıdır; Eski Anadolu metinlerinde panbuk, Harezm, Kıpçak ve Çağatay metinlerinde mamuk ~ mamuğ biçimiyle yaşar.

  1. 11. yüzyıl · Karahanlı Türkçesi: bamuk
  2. 13. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: panbug
  3. 14. yüzyıl · Harezm Türkçesi: mamuk
  4. 14. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: mamuh ~ mamuk
  5. 14. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: panbuk
  6. 15. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: panbuk ~ pamuk
  7. 15. yüzyıl · Çağatay Türkçesi: mamuğ
  8. 16. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: panbuk ~ pamuḳ
  9. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: pambuk ~ pamuk
  10. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: pambuk ~ pamuk
  11. 20. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: pamuk
  12. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: pamuk
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · pamuk

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

pamuklu pamuksu pamukçu pamukçuk pamuk ped pamuk gibi pamuk lifi pamuklanma pamukçuluk pamuk atmak pamuklanmak pamuk küspesi pamuklu ceket pamuklu havlu

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.