pembe

Bitigçi Sözlük Maddesi

pembe

(isim, sıfat, mecaz)
Farsça penbe · 3 anlam

Soluk kırmızı ton ve dünyayı umutlu gösteren görünüş.

  1. 1.

    Renk tonu

    (isim) Soluk kırmızıya yaklaşan ton; ilgili: → ton (II).

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 01:47:34 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Bu tonda görünen

    (sıfat) Soluk kırmızı tonda görünen; ilgili: → ton (II).

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 01:47:34 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.
    Yeni

    Umutlu görünüş kuran

    (sıfat, mecaz) Dünyayı kaygı uyandıran yanlarından arındırarak umutlu gösteren; ilgili: → iyimser.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 06.11.2026 01:47:34 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

pembe etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Pembe, Farsça panba ~ pamba 'pamuk' sözünün Osmanlıca penbe ~ pembe biçimidir. Tarihsel Derlem'de XV.–XVII. yüzyıllara ait pembe ve penbe tanıklarının hemen hepsi 'pamuk' demektir; kartın dönem grafiği ve en eski tanığı da bu kullanımı gösterir. Meninski de 1687'de pembe'yi pamuk karşılıkları arasında verir. Tanıkların sırasına göre renk anlamı daha geç belirmiştir (Bitigçi açıklaması); 'açık kırmızı' anlamı Kâmûs-ı Türkî'de sıfat olarak kayıtlıdır. Tietze bu sıfatı XVIII. yüzyıldan önceki sözlüklerde bulamadığını belirtir ve çiçeği beyaz olan pamuğun adının neden açık kırmızıyı anlattığını açıklanmamış bir soru olarak bırakır.

  1. 15. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: penbe ~ pembe
  2. 16. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: penbe
  3. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: pembe ~ penbe
  4. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: penbe
  5. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: pembe ~ pempe
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · pembe

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

Bu Madde Hakkında Sorular ve Yanıtlar

Sözlük bilgisi ile canlı BD ölçümlerini birlikte açıklayan seçilmiş yanıtlar.

Tümünü aç
Tarihsel söz varlığı Maddebaşı

Beyaz çiçekli pamuğun adı nasıl oldu da açık kırmızı bir rengi anlatmaya başladı?

Pembe, Farsça panba ~ pamba ‘pamuk’ sözünden gelir. Tarihsel Derlem'de on beşinci ile on yedinci yüzyıllar arasındaki tanıklarının hemen hepsi pamuk demektir; renk anlamı daha geç belirir. Geçişin nasıl gerçekleştiği ise kaynaklarda hâlâ açıklanmış değildir.

İlgili Sözler

pembece pembeli pembecik pembelik pembemsi pembeleşme pembe biber pembe olmak pembeleşmek pembemtırak pembe yıkama pembe estetik pembe gürültü pembeleştirme

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.