ruh

Bitigçi Sözlük Maddesi

ruh

(isim, din bilimi, kimya, felsefe, mecaz)
[ru:hu] Arapça rūḥ · 8 anlam · 0 geçiş
  1. 1.

    (isim) → can.

  2. 2.

    (isim, din bilimi) Allah tarafından insan bedenine üflenen, ölümden sonra da varlığı devam eden ve mahiyeti tam olarak bilinemeyen ilahi ve manevi cevher; tin (I).

  3. 3.

    (isim) En önemli nokta.

  4. 4.

    (isim, mecaz) → duygu.

  5. 5.

    (isim, mecaz) → karakter.

  6. 6.

    (isim, mecaz) Göze çarpan en belirgin nitelik.

  7. 7.

    (isim, kimya) → esans.

  8. 8.

    (isim, felsefe) Bedeni etkin kılan canlılık ilkesi, bedenin hayat gücü.

Birleşik Sözcükler

ruh bilgini, ruh bilimi, ruh doktoru, ruh göçü, ruh hâli, ruh hastası, ruh hekimi, ruh ikizi, ruh karmaşası, ruh ölçümü, ruhötesi, ruh sağlığı, ruhumücerret, Ruhülkudüs, Kutsal Ruh, afyon ruhu, kâfur ruhu, katran ruhu, lokman ruhu, melisa ruhu, nane ruhu, nişadır ruhu, odun ruhu, sirke ruhu, şövalyelik ruhu, tesviyeruhu, tuz ruhu

Tarihsel söz varlığı

Tarihsel Türkçedeki biçimleri

Aç / kapat
Büyük Anlam Atlası'nda aç
Karahanlı Türkçesiözzamir, adAnlamdan eşleşti: ruh
Kaynak çevriyazıları:Kutadgu Bilig III: İndeks: öz, özde, özdin, öze, özi, özin, özinde, özindin, öziñge, özke, özler, özni, özüg, özüm, özün, özüñg

Transkripsiyon notu: Kaynak çevriyazısındaki ñg işaretleri korunmuştur; işaretsiz biçimler yalnız aramada eş değer anahtar olarak kullanılır.

Bağlama dayalı özgün Bitigçi tanımı: Kişinin kendisi, iç varlığı veya bir şeyi o şey yapan temel nitelik.

Tarihsel bağlam: Kutadgu Bilig’de öz; dönüşlülük, kişinin kendi varlığı ve iç nitelik anlatımında iyelik ve durum ekleriyle geniş biçimde kullanılır.

Anlamsal gelişim notu: Öz biçimce yaşamış; kendilik, iç nitelik ve temel yapı anlamları çağdaş dilde de sürmüştür.

Çağdaş arama bağı: öz · anlam ve biçim sürekliliği · kaynak biçimi, anlam bağı ve özgün tanım denetimli

Kaynaklarda tanıklanan biçimler

  • öz (yalın biçim)
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 81, 136, 146, 170, 329, 433, 460, 485, 500, 510, 516, 535, 595, 600, 626, 650, 655, 666, 676, 706, 782, 801, 858, 859, 867, 938, 950, 1006, 1008, 1017, 1033, 1096, 1104, 1274, 1285, 1291, 1310, 1353, 1427, 1438, 1460, 1471, 1485, 1603, 1684, 1767, 1879, 1897, 1898, 1938, 2019, 2047, 2061, 2072, 2156, 2252, 2313, 2448, 2480, 2526, 2549, 2572, 2619, 2631, 2652, 2653, 2662, 2668, 2681, 2771, 2804, 2851, 2852, 2869, 2884, 2903, 2996, 2998, 3002, 3018, 3092, 3133, 3157, 3161, 3178, 3203, 3233, 3243, 3257, 3301, 3322, 3334, 3365, 3426, 3471, 3487, 3490, 3492, 3493, 3494, 3496, 3557, 3616, 3646, 3676, 3689, 3698, 3710, 3738, 3780, 3831, 3861, 3863, 3877, 3912, 3917, 3921, 3931, 3997, 4008, 4015, 4041, 4049, 4090, 4117, 4120, 4122, 4125, 4169, 4220, 4274, 4489, 4495, 4516, 4598, 4634, 4637, 4643, 4665, 4700, 4788, 4790, 4807, 4810, 4823, 4931, 4993, 5042, 5072, 5116, 5204, 5240, 5261, 5286, 5409, 5462, 5465, 5493, 5536, 5573, 5583, 5594, 5603, 5605, 5652, 5656, 5658, 5747, 5775, 5799, 5875, 5976, 5998, 6035, 6042, 6044, 6146, 6172, 6176, 6229, 6255, 6258, 6267, 6334, 6358, 6359, 6372, 6384, 6430, 6433, 6464, 6502, 6554, 6556, 6559, 6560, 6610, 6640. beyitler
  • özde (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 311, 707, 2560, 3823, 4175, 4481. beyitler
  • özdin (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 322, 5528, 5649, 6353. beyitler
  • öze (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 36, 42, 56, 2901, 3440, 5499, 5572. beyitler
  • özi (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 4, 181, 235, 292, 404, 418, 419, 431, 503, 516, 575, 620, 727, 755, 765, 784, 814, 849, 855, 862, 1059, 1223, 1460, 1528, 1533, 1760, 1871, 1906, 1909, 1936, 2206, 2254, 2464, 2489, 2520, 2538, 2559, 2664, 2721, 2749, 2751, 2755, 2904, 2914, 3128, 3138, 3182, 3362, 3565, 3626, 3766, 4191, 4524, 4588, 4592, 4766, 4813, 4931, 5083, 5096, 5673, 6199, 6237, 6247, 6274, 6356, 6389, 6422. beyitler
  • özin (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 403, 508, 628, 757, 965, 988, 1073, 2292, 2294, 2508, 2512, 2518, 2649, 2753, 2764, 2769, 2790, 2833, 2870, 2978, 2981, 2989, 3234, 3449, 3450, 3508, 3513, 3540, 3639, 3644, 3921, 3933, 4105, 4121, 4142, 4216, 4333, 4452, 4844, 4960, 4968, 5000, 5004, 5676, 6128, 6158, 6276, 6326, 6354, 6357, 6452. beyitler
  • özinde (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 517, 706, 1460, 4041. beyitler
  • özindin (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 1653, 1771, 6075, 6629. beyitler
  • öziñge (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 1272, 5630. beyitler
  • özke (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 256, 258, 483, 499, 517, 634, 686, 736, 880, 900, 1038, 1113, 1565, 1826, 1893, 2289, 2341, 2468, 2611, 2963, 3268, 3648, 3649, 4187, 4259, 4530, 4695, 4748, 4754, 4969, 5147, 5155, 5158, 5161, 5260, 5292, 5303, 5361, 5619, 5620, 5707, 5877, 6038, 6249, 6268, 6577, 6605. beyitler
  • özler (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 3300, 5384. beyitler
  • özni (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 135, 209, 1404, 4118, 4323, 5537, 5846, 6553. beyitler
  • özüg (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 298, 1003, 1013, 1326, 2519, 2656, 2677, 2850, 3741, 4036, 5201, 5221, 5709, 5841. beyitler
  • özüm (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 187, 192, 195, 202, 203, 204, 287, 363, 390, 395, 422, 476, 479, 528, 630, 638, 657, 698, 735, 754, 776, 788, 791, 799, 828, 835, 837, 848, 1088, 1118, 1119, 1153, 1209, 1361, 1512, 1589, 1656, 1805, 1891, 1918, 1920, 1921, 2429, 2525, 2879, 2947, 3017, 3055, 3158, 3176, 3180, 3201, 3235, 3306, 3310, 3326, 3331, 3337, 3338, 3366, 3454, 3489, 3512, 3598, 3692, 3695, 3707, 3737, 3756, 3758, 3759, 3767, 3789, 3809, 3827, 3833, 3865, 3871, 3883, 3886, 3940, 4002, 4025, 4161, 4460, 4569, 4724, 4732, 4736, 4780, 4781, 4793, 4803, 4851, 4874, 4935, 4937, 5040, 5041, 5117, 5337, 5399, 5400, 5602, 5615, 5635, 5642, 5644, 5645, 5646, 5690, 5691, 5692, 5696, 5748, 5749, 5814, 5819, 6036, 6064, 6080, 6085, 6086, 6098, 6501, 6507, 6540, 6586, 6590, 6639. beyitler
  • özün (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 101, 134, 603, 895, 1037, 1141, 1147, 1206, 1237, 1505, 1572, 2204, 2306, 3123, 3328, 3559, 3662, 3783, 3876, 3894, 3950, 4172, 4253, 4281, 4410, 4559, 4739, 4883, 4978, 5067, 5133, 5574, 5942. beyitler
  • özüñg (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 240, 790, 1292, 1435, 1476, 3242, 5870. beyitler
Kaynak yayınlar ve okuma notu

Arat, Reşid Rahmeti (1979). Kutadgu Bilig III: İndeks. İndeksi neşre hazırlayanlar: Kemal Eraslan, Osman F. Sertkaya ve Nuri Yüce. İstanbul: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü.

Arat, Reşid Rahmeti. Kutadgu Bilig I: Metin. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.

Yayın yılı, sözcüğün ilk kullanım tarihi değildir. Çağdaş madde bağlantıları kaynak yayındaki anlam karşılığı ve biçim denetimiyle kurulmuştur; tek başına ses benzerliği tarihsel akrabalık kanıtı sayılmaz.

BD Bağlam Gösterimi · ruh

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Madde geçmişi ve atıf

Güncel içerik sürümü ve kayıtlı editoryal olaylar yükleniyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

tensellik yapılandırmacı kudret Cebrail isteksel çiftecilik affectio transzendental şehvanilik şeysel cüzi irade fenafillah hergünkülük külli irade

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.