tilki

Bitigçi Sözlük Maddesi

tilki

(isim, sıfat, hayvan bilimi, mecaz)
· 3 anlam

Sivri yüzlü ve kabarık kuyruklu küçük köpekgil; kürk giysi veya kurnaz kişi nitelemesi.

  1. 1.

    Küçük köpekgil

    (isim, hayvan bilimi) İnce gövdeli, sivri yüzlü ve kabarık kuyruklu, genellikle Vulpes cinsinde sınıflanan küçük boylu köpekgil; ilgili: → köpekgiller.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 18.10.2026 14:04:10 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Kürkten giysi

    (isim) Küçük köpekgilin postundan hazırlanmış, omuza veya bedene alınan kürk giysi; ilgili: → kürk.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 18.10.2026 14:04:10 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Kurnaz kişi

    (isim, sıfat, mecaz) Planını belli etmeden kendi çıkarına uygun sonuç bulmakta çok becerikli görülen kişi veya böyle nitelenen; ilgili: → kurnaz.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 18.10.2026 14:04:10 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

tilki etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Tilki, Eski Türkçeden beri tilkü biçimiyle tanıklanan ve bütün Türk dillerinde yaşayan ortak bir hayvan adıdır; Eren ve Stachowski kökenini bilinmez sayar. Sözü tük 'tüy' sözüne ya da *til- 'yutmak' fiiline bağlayan açıklamaları Eren reddeder; Gülensoy ise *tül- 'tüy dökmek' fiilini önerir. Eski Anadolu metinlerinde söz dilkü diye yazılır; tilki biçimi Osmanlı döneminde yerleşir. Kâşgarlı Mahmud'dan beri kurnazlık ve yaltaklanma çağrışımı taşır.

  1. 8. yüzyıl · Eski Uygur Türkçesi: tilkü
  2. 11. yüzyıl · Karahanlı Türkçesi: tilkü ~ tilki
  3. 13. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: dilkü
  4. 14. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: dilkü
  5. 14. yüzyıl · Harezm Türkçesi: tilkü
  6. 14. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: tülkü
  7. 15. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: dilkü
  8. 16. yüzyıl · Çağatay Türkçesi: tülkü
  9. 16. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: dilkü (dilkülen-)
  10. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: tilki ~ tilkü ~ dilki
  11. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: tilki
  12. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: tilki
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · tilki

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

Bu Madde Hakkında Sorular ve Yanıtlar

Sözlük bilgisi ile canlı BD ölçümlerini birlikte açıklayan seçilmiş yanıtlar.

Tümünü aç
Anlam ayrımı Anlam / Tanım

“Tilki gibi” denilen kişi nasıl biridir?

Bu mecaz anlamda tilki, planını belli etmeden kendi çıkarına uygun sonucu bulmakta çok becerikli görülen kişidir; sözlük bu anlamı kurnaz maddesine bağlar.

İlgili Sözler

tilkicik tilkilik tilkimsi tilki gibi tilkileşme tilkileşmek tilki yatağını bilir tilki uykusuna vermek tilki uykusuna yatmak tilki ininde aslan yatmaz tilki iki defa tuzağa düşmez tilki uyur, sansar baş keser tilki gölgesine aslan gizlenmez tilki ateşten nasıl atlanacağını bilir

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.