unsur

Bitigçi Sözlük Maddesi

unsur

(isim)
Arapça ʿunṣur · 1 anlam

Bir bütüne katılan parça veya gelişmede etkisi bulunan bileşen.

  1. Bütünün bileşeni

    (isim) Bütünün kuruluşuna veya olayın gelişimine katılan parçalardan her biri; ilgili: → öge.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 16.10.2026 22:43:15 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

unsur etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Unsur, Arapça ʿunṣur sözünden alınmıştır; Stachowski sözü aynı ‘öge, bileşen’ anlamıyla Arapçaya bağlar. Çoğulu anâsır'dır; Kâmûs-ı Türkî sözü bileşik cisimleri oluşturan basit cisimlerden her biri, yani öz ve asıl madde anlamıyla açıklar ve eskilerin toprak, su, ateş ve hava diye saydığı dört unsuru anar. Aynı sözlük ikinci anlam olarak bir bütün içinde ayrı topluluk oluşturan kesimi verir. Tarihsel Derlem'deki en eski tanıklar XIV. yüzyılda Gülşehrî'nin Mantıku't-Tayr'ında ve Ahmed-i Dâ'î Dîvânı'ndadır (ʿunṣur-ı evvel ‘ilk öz’); söz XV. yüzyılda Ali Şîr Nevâyî'de dört unsur söyleyişiyle, XVII. yüzyılda Evliya Çelebi'de unsur-ı pâk ‘temiz öz’ tamlamasıyla geçer.

  1. 14. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: ʿunṣur
  2. 15. yüzyıl · Çağatay Türkçesi: ʿunṣur
  3. 16. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: ʿunṣur
  4. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: unsur
  5. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: unsur
  6. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: unsur
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · unsur

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.