Maddi imkânları bol olan.
(isim, sıfat) → zengin.
Tarihsel söz varlığı
İlk tarihsel tanık: 20 Aralık 1313–19 Ocak 1314 · Muʿînü’l-Mürîd · PDF s. 93
eserin tamamlanma aralığı. Kaynak, son dörtlük ve ketebe kaydındaki H. 713 Ramazan tarihini 20 Aralık 1313–19 Ocak 1314 aralığına dönüştürür. Tarih dayanağı: İnceleme, PDF s. 26–27
Anlamsal gelişim çizgisi
1313–1314 · Harezm Türkçesi kaydından canlı Bitigçi sözlük anlamlarına uzanan sıra. Aynı yazımlı ham tanıklar tek başına anlam değişimi sayılmaz.
Denetlenmiş ilişki türleri: sözcüksel değişimle anlam alanı sürekliliği
1313–1314
Tarihleme dayanağı: eserin telif veya dil katmanı için yaklaşık dönem
Biçim: bay · sıfat/ad
Dönem anlamı
Malı ve geçim imkânı çok olan, maddi bakımdan güçlü kişi.
sözcüksel değişimle anlam alanı sürekliliğiMuʿînü’l-Mürîd’de bay, kişinin varlıklı kılınması ve sahip olduğu zenginlik bakımından nitelenmesi bağlamlarında geçer.
Günümüze uzanan değişim
Bayın servet bildiren genel sıfat işlevi gerilemiş, bu alanı zengin ve varlıklı üstlenmiştir.
Canlı sözlükteki güncel anlam kimliğiyle denetlendi.
17 bilir) lâ ilâhe temek né bolur ididin öıjin yok çığay bay kılur ‘aziz hor kılıglı ruzi bèrgüçi
Muʿînü’l-Mürîd · 20 Aralık 1313–19 Ocak 1314 · PDF s. 93
Denetlenmiş tarihsel biçimin birincil metin tanığı; tek başına anlam değişimi kanıtı değildir.
190 bu altun kümişdin ayak çâreler kılur bay melik beg bu bi-çâreler eğer bermeseler bulardın zekât
Muʿînü’l-Mürîd · 20 Aralık 1313–19 Ocak 1314 · PDF s. 120
Denetlenmiş tarihsel biçimin birincil metin tanığı; tek başına anlam değişimi kanıtı değildir.
Toparlı, Recep ve Mustafa Argunşah (2008). Muʿînü’l-Mürîd: İnceleme–Metin–Çeviri–Dizin–Tıpkıbasım. Ankara: Türk Dil Kurumu.
Dörtlük ve dize düzeyinde özgün metin, çeviri ve eksiksiz biçim dizini.
Canlı Bitigçi sözlük kaydı
Biçim: varlıklı
1. güncel anlam
→ zengin
Tarihsel basamaklar yalnız editoryal olarak denetlenmiş tarihsel tanım ve çağdaş anlam bağlantılarından kurulur; aynı yazımlı ham derlem eşleşmeleri anlam değişimi iddiasına dönüştürülmez.
Tarihler eser veya yazıt tarihleridir; bir anlamın dilde ilk ya da son kez kullanıldığı tarihi göstermez. Günümüz basamağı canlı sözlük durumudur.
Transkripsiyon notu: Yayınların çevriyazıları kaynak başına korunmuştur. Muʿînü’l-Mürîd: bay. Sade karşılıklar yalnız arama anahtarıdır.
Bağlama dayalı özgün Bitigçi tanımı: Malı ve geçim imkânı çok olan, maddi bakımdan güçlü kişi.
Tarihsel bağlam: Muʿînü’l-Mürîd’de bay, kişinin varlıklı kılınması ve sahip olduğu zenginlik bakımından nitelenmesi bağlamlarında geçer.
Anlamsal gelişim notu: Bayın servet bildiren genel sıfat işlevi gerilemiş, bu alanı zengin ve varlıklı üstlenmiştir.
Çağdaş arama bağı: zengin, varlıklı · sözcüksel değişimle anlam alanı sürekliliği · kaynak biçimi, bağlam, anlam bağı ve özgün tanım denetimli
Kaynaklarda tanıklanan biçimler
Bu kaynak kapsamındaki tanıklarda ayrıca çekimli bir biçim kaydedilmemiştir.
Toparlı, Recep ve Mustafa Argunşah (2008). Muʿînü’l-Mürîd: İnceleme–Metin–Çeviri–Dizin–Tıpkıbasım. Ankara: Türk Dil Kurumu.
Yayın yılı, sözcüğün ilk kullanım tarihi değildir. Çağdaş madde bağlantıları kaynak yayındaki anlam karşılığı ve biçim denetimiyle kurulmuştur; tek başına ses benzerliği tarihsel akrabalık kanıtı sayılmaz.
Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.
Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.
Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.
Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.
Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.
Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.
Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.
/karşılaştır umut ile ümit