yerleşmek

Bitigçi Sözlük Maddesi

yerleşmek

(-e, nesnesiz, eğitim, mecaz)
· 9 anlam

Konumunda sabitlenme, oturma, ikamet, düzen kurma ve benimsenme.

  1. 1.

    Konumunda sabitlenme

    (-e) Bulunduğu yuvaya veya zemine tam uyup oynamaz duruma gelmek; ilgili: → oturmak.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 10:53:55 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Oturacak alan bulma

    (-e) Kendisine oturacak alan ayırıp orada durmaya başlamak; ilgili: → oturmak.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 10:53:55 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    İşe girme

    (-e) Bir kurumda çalışacağı kadroyu veya görevi edinmek; ilgili: → işe girmek.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 10:53:55 · Türkiye saati (UTC+3)
  4. 4.

    İkamete başlama

    (-e) Evini veya yaşamını sürdürdüğü çevreyi bir mekânda kurmak; ilgili: → ikamet etmek.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 10:53:55 · Türkiye saati (UTC+3)
  5. 5.

    Ev düzenini kurma

    (nesnesiz) Yeni eve getirilen eşyaları kullanıma uygun biçimde düzenlemek; ilgili: → düzenlemek.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 10:53:55 · Türkiye saati (UTC+3)
  6. 6.

    Rahatça oturma

    (-e) Vücuduna rahat bir duruş sağlayarak oturup yayılmak; ilgili: → oturmak.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 10:53:55 · Türkiye saati (UTC+3)
  7. 7.

    Kökleşme

    (nesnesiz, mecaz) Düşünce veya kurum geçici olmaktan çıkıp sağlam ve yaygın bir varlık kazanmak; ilgili: → kökleşmek.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 10:53:55 · Türkiye saati (UTC+3)
  8. 8.

    Kullanımda benimsenme

    (nesnesiz, mecaz) Başlangıçta yeni olan ifade veya uygulama olağan kullanımın parçasına dönüşmek; ilgili: → alışılmak.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 10:53:55 · Türkiye saati (UTC+3)
  9. 9.

    Öğrenim hakkı edinme

    (-e, eğitim) Adayın puanı ve tercihleri doğrultusunda bir eğitim programına kabul edilmesiyle öğrenim hakkı kazanmak; ilgili: → kabul.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 10:53:55 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

yerleşmek etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Yerleşmek, yer adından -le- ekiyle türeyen yerle- fiiline -ş- ekinin getirilmesiyle kurulmuştur; Gülensoy sözü yér+le-ş- diye çözümler. Taban yerle-, Clauson'a göre Yenisey yazıtlarında ‘bir yeri yurt edinmek’ anlamıyla geçer ve Türkmencede bugün de yaşar. yerleş- biçimi XV. yüzyılda Saltuk-nâme'de bir dağa yerleşmek, XVI. yüzyılda Revnak-ı Bostân'da fidanın toprağa tutunması, XVII. yüzyılda Evliya Çelebi'de askerlerin bir yere yerleşmesi için kullanılır; Meninski 1687'de ‘düzene girmek’ karşılıkları arasında verir. Kâmûs-ı Türkî yer tutmak, bir yerde sürekli oturmak ve eşyasını yerli yerine koymak anlamlarını verir. Anadolu ağızlarında yerreş- söyleyişi de vardır.

  1. 15. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: yerleş-
  2. 16. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: yerleş-
  3. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: yerleş-
  4. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: yerleş-
  5. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: yerleş-
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · yerleşmek

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

yerleşilme yerleşme yerleşilmek yerleşilebilir bağdaşmak gurklamak nakşolmak çarpıklık ev açmak gömülmek kistleşmek konuvermek kurulmak kök salmak

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.