zihin

Bitigçi Sözlük Maddesi

zihin

(isim, ruh bilimi, mecaz)
Arapça ẕihn · 4 anlam · 0 geçiş
  1. 1.

    (isim) Canlının duygu ve davranışlar dışındaki ruhsal süreç ve etkinliklerinin bütünü.

  2. 2.

    (isim, ruh bilimi) → bellek.

  3. 3.

    (isim) → kavrayış.

  4. 4.

    (isim, mecaz) → kafa.

Birleşik Sözcükler

zihin açıklığı, zihin berraklığı, zihin bulanıklığı, zihin hesabı, zihin jimnastiği, zihin karışıklığı, zihin yorgunluğu

Tarihsel söz varlığı

Tarihsel Türkçedeki biçimleri

Aç / kapat
Büyük Anlam Atlası'nda aç
Orhon TürkçesibiligadAnlamdan eşleşti: zihin

Bağlama dayalı özgün Bitigçi tanımı: Öğrenme, gözlem veya düşünme yoluyla edinilen ve zihinde tutulan içerik.

Çağdaş arama bağı: bilgi · kaynak yayındaki çağdaş anlam karşılığı · kaynak biçimi ve özgün tanım denetimli

Kaynaklarda tanıklanan biçimler

  • bilig (yalın biçim)
    Tanıklık: Kül Tigin Yazıtı, güney yüzü, 5., 7. satırlar
  • biligim (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kül Tigin Yazıtı, kuzey yüzü, 10. satır
  • biligin (çekimli biçim)
    Tanıklık: Bilge Kağan Yazıtı, kuzey yüzü, 4. satır
Karahanlı TürkçesiögadAnlamdan eşleşti: zihin
Kaynak çevriyazıları:Kutadgu Bilig III: İndeks: ög, öge, ögi, ögin, ögke, ögüg, ögüm

Transkripsiyon notu: Kaynak yayının işaretsiz çevriyazısı aynen korunmuştur; işaretsiz biçimler yalnız aramada eş değer anahtar olarak kullanılır.

Bağlama dayalı özgün Bitigçi tanımı: İnsanın düşünüp anlamasını, hatırlamasını ve doğru hükme varmasını sağlayan zihinsel yeti.

Tarihsel bağlam: Kutadgu Bilig’de ög, öğüt alma, düşünme ve yargılama bağlamlarında insanın zihinsel yetisini adlandırır.

Anlamsal gelişim notu: Ög bağımsız ad olarak çekilmiş; zihinsel yeti alanını akıl karşılamış, tarihsel kök ilgili türevlerde iz bırakmıştır.

Çağdaş arama bağı: akıl · sözcüksel değişimle anlam alanı sürekliliği · kaynak biçimi, anlam bağı ve özgün tanım denetimli

Kaynaklarda tanıklanan biçimler

  • ög (yalın biçim)
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 147, 148, 217, 272, 1253, 1818, 1933, 1940, 1970, 1994, 2029, 2046, 2365, 2488, 2654, 2762, 2900, 3075, 3112, 3200, 3467, 3820, 3853, 3900, 4048, 4067, 5424, 6246, 6255, 6293. beyitler
  • öge (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 1995, 4098, 4240. beyitler
  • ögi (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 603, 958, 1062, 1178, 1475, 1746, 1758, 1919, 1962, 1968, 1991, 1995, 2103, 2471, 2473, 2481, 2770, 2782, 3070, 4069, 4420, 4947, 5354, 6138. beyitler
  • ögin (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 1517. beyit
  • ögke (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 319. beyit
  • ögüg (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 5910. beyit
  • ögüm (çekimli biçim)
    Tanıklık: Kutadgu Bilig, 6496. beyit
Kaynak yayınlar ve okuma notu

Tekin, Talât (1998). Orhon Yazıtları: Kül Tigin, Bilge Kağan, Tunyukuk. 2. baskı. İstanbul: Simurg.

Tekin, Talât (2020). Orhon Yazıtları. 6. baskı. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.

Arat, Reşid Rahmeti (1979). Kutadgu Bilig III: İndeks. İndeksi neşre hazırlayanlar: Kemal Eraslan, Osman F. Sertkaya ve Nuri Yüce. İstanbul: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü.

Arat, Reşid Rahmeti. Kutadgu Bilig I: Metin. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.

Yayın yılı, sözcüğün ilk kullanım tarihi değildir. Çağdaş madde bağlantıları kaynak yayındaki anlam karşılığı ve biçim denetimiyle kurulmuştur; tek başına ses benzerliği tarihsel akrabalık kanıtı sayılmaz.

T-BDLD Bağlam Gösterimi · zihin

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Madde geçmişi ve atıf

Güncel içerik sürümü ve kayıtlı editoryal olaylar yükleniyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

zihince zihinci zihinli zihinsel zihinsiz zihin gözü zihin gücü zihincilik zihinlilik zihin akışı zihin açmak zihin açıcı zihin beyin zihin okuma

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında T-BDLD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında T-BDLD tanık verileri yüklenir.