(isim) Seçim alanını daraltan bir kural, koşul veya gereksinim yüzünden belli bir adımı atma mecburiyeti. Süre dolmadan başvurma ya da güvenlik önlemi alma buna örnektir; gereklilik, mecburluk, mecburiyet, mecburilik, zaruret, ıztırar, zor, zorun, zorunluk, zarurilik.
Zorunluluk, Farsçadan alınmış zor sözünden Türkçe eklerle türetilmiştir. Taban zor, Stachowski'ye göre Farsça zor ~ zūr ‘zorlama, baskı, şiddet’ sözünden gelir; Tietze ve Karaağaç da Farsça zūr biçimini verir. XIX. yüzyıl sonunda Kâmûs-ı Türkî zor'un anlamları arasında ‘mecburiyet, ıztırar, cebir’i de sayar; türevin anlamı bu kullanımı sürdürür. Türevin kendisi incelenen etimoloji kaynaklarında madde olarak yer almaz: zor'dan zorun, zorunlu ve zorunluluk biçimlerine uzanan ek zinciri bir çıkarımdır. Derleme Sözlüğü sözü 1979'da bir ağız sözünün tanımında kullanır.
Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.
Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.
Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.
Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.
Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.
Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.
Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.
/karşılaştır umut ile ümit