Eğitim veya bilgi birikimi sınırlı görülen; yöresel kullanımda genç ve tecrübesiz.
(isim, sıfat) → bilgisiz.
Tarihsel söz varlığı
İlk tarihsel tanık: 11. yüzyıl sonu–12. yüzyılın ilk yarısı · Atebetü’l-Hakayık · PDF s. 26
yazarın kaynakta verilen yaşama döneminden türetilen telif aralığı. Kaynak, Edib Ahmed'in 11. yüzyıl sonlarıyla 12. yüzyılın ilk yarısında yaşadığını bildirir; kesin telif yılı verilmez. Tarih dayanağı: Giriş, PDF s. 7
Anlamsal gelişim çizgisi
1100–1300 · Karahanlı Türkçesi kaydından canlı Bitigçi sözlük anlamlarına uzanan sıra. Aynı yazımlı ham tanıklar tek başına anlam değişimi sayılmaz.
Denetlenmiş ilişki türleri: anlam ve biçim sürekliliği
1100–1300
Tarihleme dayanağı: yaklaşık telif dönemi · nüsha ve dil katmanı için yaklaşık dönem
Biçim: biligsiz, biligsizlerni · sıfat
Dönem anlamı
Gerekli bilgiden ve doğru kavrayıştan yoksun olduğu için yanılmaya açık olan.
anlam ve biçim sürekliliğiAtebetü’l-Hakayık’ta biligsiz, biligligin karşısında öğütten yararlanamayan kişiyi; Rylands tanıkları bilgi yoksunluğunu belirtir.
Günümüze uzanan değişim
Biligsiz > bilgisiz gelişiminde gövde sesçe değişmiş, yoksunluk anlamı korunmuştur.
Canlı sözlükteki güncel anlam kimliğiyle denetlendi.
85 babalık dinar ol biliglig kişi 86 bu cahil biligsiz babasız hişi 87 biliglig biligsiz kaçan teng bolur
Atebetü’l-Hakayık · 11. yüzyıl sonu–12. yüzyılın ilk yarısı · PDF s. 26
Denetlenmiş tarihsel biçimin birincil metin tanığı; tek başına anlam değişimi kanıtı değildir.
Edib Ahmed Yükneki 97 biliglig biringe biligsiz mingin 98 tingegli tingedi biligning ringin
Atebetü’l-Hakayık · 11. yüzyıl sonu–12. yüzyılın ilk yarısı · PDF s. 28
Denetlenmiş tarihsel biçimin birincil metin tanığı; tek başına anlam değişimi kanıtı değildir.
Edib Ahmed Yüknekî (2016). Atebetü’l-Hakayık. Çeviren: Ayşegül Çakan. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Yandex yerel kitaplığındaki numaralı özgün dize metni; biçim ve dize tanıklığı.
Ata, Aysu (2019). Karahanlı Türkçesinde İlk Kur’an Tercümesi (Rylands Nüshası: Giriş–Metin–Notlar–Dizin). 3. baskı. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
Yandex yerel kitaplığındaki metin ve eksiksiz Türkçe dizin; cilt, yaprak, satır, sure ve ayet tanıklığı.
Canlı Bitigçi sözlük kaydı
Biçim: cahil
1. güncel anlam
Okul eğitimi veya temel kültür birikimi edinmemiş; ilgili: → bilgisiz.
2. güncel anlam
→ bilgisiz
3. güncel anlam
Genç olduğu için yaşamın güçlükleri konusunda yeterince tecrübe edinmemiş; ilgili: → toy (I).
Tarihsel basamaklar yalnız editoryal olarak denetlenmiş tarihsel tanım ve çağdaş anlam bağlantılarından kurulur; aynı yazımlı ham derlem eşleşmeleri anlam değişimi iddiasına dönüştürülmez.
Tarihler eser veya yazıt tarihleridir; bir anlamın dilde ilk ya da son kez kullanıldığı tarihi göstermez. Günümüz basamağı canlı sözlük durumudur.
Transkripsiyon notu: Atebetü’l-Hakayık baskısının işaretsiz çevriyazısı kendi tanıklarında aynen bırakılmıştır; işaretsiz biçimler yalnız aramada eş değer anahtar olarak kullanılır.
Bağlama dayalı özgün Bitigçi tanımı: Gerekli bilgiden ve doğru kavrayıştan yoksun olduğu için yanılmaya açık olan.
Tarihsel bağlam: Atebetü’l-Hakayık’ta biligsiz, biligligin karşısında öğütten yararlanamayan kişiyi; Rylands tanıkları bilgi yoksunluğunu belirtir.
Anlamsal gelişim notu: Biligsiz > bilgisiz gelişiminde gövde sesçe değişmiş, yoksunluk anlamı korunmuştur.
Çağdaş arama bağı: bilgisiz · biçim değişimiyle anlam sürekliliği · kaynak biçimi, anlam bağı ve özgün tanım denetimli
Kaynaklarda tanıklanan biçimler
Her satır kendi kaynak birimini korur; farklı maddelerin metinleri birleştirilmez.
89 (2) Aydı: nek bilür mü siz ne kıldıngız Yusuf birle (3) hem inisinge ançada sizler biligsiz erdiıigizler. 90 [9al] Aydılar: sen mü sen Yûsuf? (2) Aydı^ men Yûsuf men ve bu mening
Karahanlı Türkçesi · Karahanlı Türkçesi Rylands Kur’an Tercümesi · yaklaşık 12–13. yüzyıl · PDF s. 86 · çevriyazı güveni B
camellerimiz (3) takı sizke camelleringiz, esenlik sizlerning üze, [36al] tilemez men biligsizlerni. 56 Sen ap (2) köndümıez sen anı kim sewer sen, ançası bar Tangrı (3) köndrür
Karahanlı Türkçesi · Karahanlı Türkçesi Rylands Kur’an Tercümesi · yaklaşık 12–13. yüzyıl · PDF s. 118 · çevriyazı güveni B
Ata, Aysu (2019). Karahanlı Türkçesinde İlk Kur’an Tercümesi (Rylands Nüshası: Giriş–Metin–Notlar–Dizin). 3. baskı. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
Edib Ahmed Yüknekî (2016). Atebetü’l-Hakayık. Çeviren: Ayşegül Çakan. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Yayın yılı, sözcüğün ilk kullanım tarihi değildir. Çağdaş madde bağlantıları kaynak yayındaki anlam karşılığı ve biçim denetimiyle kurulmuştur; tek başına ses benzerliği tarihsel akrabalık kanıtı sayılmaz.
Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.
Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.
Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.
Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.
Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.
Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.
Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.
/karşılaştır umut ile ümit