ciddi

Bitigçi Sözlük Maddesi

ciddi

(sıfat, zarf)
[ciddi:] Arapça ciddī · 13 anlam

İçtenlik, özen, ağırlık veya büyüklük bildiren niteleme.

  1. 1.

    Şaka dışı

    (sıfat) Söyleneni veya yapılanı gerçekten istemeye dayanan, eğlenmek için ortaya atılmamış; ilgili: → içten.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 00:32:31 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Olgun tavırlı

    (sıfat) → ağırbaşlı.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 00:32:31 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Özenle ele alınan

    (sıfat) Üzerinde dikkatle durulan ve gelişigüzel geçiştirilmeyen; ilgili: → özen.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 00:32:31 · Türkiye saati (UTC+3)
  4. 4.

    Zarar riski yüksek

    (sıfat) Ağır sonuçlar doğurabilecek ölçüde kaygı uyandıran; ilgili: → tehlikeli.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 00:32:31 · Türkiye saati (UTC+3)
  5. 5.

    Eğlendirmeye yönelmeyen

    (sıfat) Güldürme veya hoşça vakit geçirtme yerine düşünsel ya da ağır konulara yönelen; ilgili: → tiyatro.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 00:32:31 · Türkiye saati (UTC+3)
  6. 6.

    Gülümsemesiz yüz

    (sıfat) Yüzünde neşe veya gülümseme belirtisi taşımayan; ilgili: → soğuk.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 00:32:31 · Türkiye saati (UTC+3)
  7. 7.

    Düzeyli ve güven veren

    (sıfat) Doğruluğuna ve niteliğine güven duyulan, dikkate değer; ilgili: → güvenilir.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 00:32:31 · Türkiye saati (UTC+3)
  8. 8.

    Fiilen var olan

    (sıfat) Görünüşte veya sözde kalmayan, varlığı doğrulanabilen; ilgili: → gerçek.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 00:32:31 · Türkiye saati (UTC+3)
  9. 9.

    Önemseyerek

    (zarf) Sözünü veya davranışını içtenlikle benimseyip önemseyerek; ilgili: → içten.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 00:32:31 · Türkiye saati (UTC+3)
  10. 10.

    Güven vererek

    (zarf) Dayanağına ve doğruluğuna inanılacak biçimde; ilgili: → güvenilir.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 00:32:31 · Türkiye saati (UTC+3)
  11. 11.

    Gülümsemeden

    (zarf) Yüzünü gevşetip neşe göstermeden, asık bir ifadeyle; ilgili: → soğuk.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 00:32:31 · Türkiye saati (UTC+3)
  12. 12.

    Kaygı uyandıracak ölçüde

    (zarf) Kötü sonuç verme olasılığı belirginleşmiş olarak; ilgili: → tehlikeli.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 00:32:31 · Türkiye saati (UTC+3)
  13. 13.
    Yeni

    Küçümsenmeyecek büyüklük

    (sıfat) Miktarı veya etkisi bakımından az sayılamayacak büyüklükte; ilgili: → önemli.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 00:32:31 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

ciddi etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Ciddi, Arapça ciddī sözünden alınmıştır; Tietze'ye göre bu söz Arapça cidd ‘çaba, ciddiyet’ adına isimden sıfat yapan -ī ekinin getirilmesiyle kurulmuştur. Tarihsel Derlem'de sıfat XVII. yüzyılda Evliya Çelebi Seyahatnâmesi'nde eyle bir ciddî vezir ‘öyle kararlı, işini ağır tutan bir vezir’ söyleyişinde görülür; aynı eserdeki öteki örnekler cidd-i ihtimâm ‘ciddi özen’ gibi taban ad cidd'in Farsça tamlamalarıdır. Kâmûs-ı Türkî ciddî'yi ‘hakiki, sahih, şaka ve latife türünden olmayan’ diye tanımlar; Kestelli ve Özön ‘ağırbaşlı’ anlamını da verir. Tietze XX. yüzyıldan ciddiye almak deyimini tanıklar.

  1. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: ciddî ~ cidd-i
  2. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: ciddî
  3. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: ciddi
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · ciddi

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

ciddice ciddili ciddilik ciddi oyun ciddileşme ciddi bakış ciddi olmak ciddileşmek ciddileştirme ciddileştirmek anüri becit elzem eyvah

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.