kalmak

720–735 · Orhon Türkçesi kaydından canlı Bitigçi sözlük anlamlarına uzanan sıra. Aynı yazımlı ham tanıklar tek başına anlam değişimi sayılmaz.

Denetlenmiş ilişki türleri: kaynak yayındaki çağdaş anlam karşılığı

1. 1

   720–735

   Orhon Türkçesi

   Tarihsel kaynak

   Tarihleme dayanağı: yazıtların dikiliş tarihi aralığı · yazıtların yaklaşık dikiliş tarihleri

   Biçim: kal-, kaltaçı, kaltım · fiil

   Dönem anlamı

   Bir yerde bulunmayı sürdürmek ya da başka yere gitmemek.

   kaynak yayındaki çağdaş anlam karşılığı

   Canlı sözlükteki güncel anlam kimliğiyle denetlendi.

   Birincil metin tanıklarını aç (2)

   kuunç(u)yl(a)r(ı)m : bunça y(e)me : tir(i)gi: kün bolt(a)çı (e)rti : öl(ü)gi: yurtda : yolta : y(a)tu k(a)lt(a)çı: (e)rt(i)g(i)z : (KT K10) kül tig(i)n : yok (e)rs(e)r : koop : ölt(e)çi : (e)rt(i)g(i)z : in(i)m kül

   Kül Tigin Yazıtı · 21 Ağustos 732 · PDF s. 44

   Denetlenmiş tarihsel biçimin birincil metin tanığı; tek başına anlam değişimi kanıtı değildir.

   k(a)n(ı)m] (BK D14) k(a)g(a)n : uçdukda : öz(ü)m : s(e)k(i)z y(a)şda : k(a)lt(ı)m : ol [t]ör(ü)de : üze : (e)ç(i)m k(a)g(a)n : ol(u)rtı : ol(u)r(u)p(a)n : türük :

   Bilge Kağan Yazıtı · 20 Eylül 735 · PDF s. 60

   Denetlenmiş tarihsel biçimin birincil metin tanığı; tek başına anlam değişimi kanıtı değildir.

   Kaynak dayanağını aç (2)

   Tekin, Talât (2020). Orhon Yazıtları. 6. baskı. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.

   Kül Tigin ve Bilge Kağan metinleri, açıklamaları ve tam sözlük-dizin; tarihsel biçim ve satır konumlarının ana dizin kaynağı.

   Tekin, Talât (1998). Orhon Yazıtları: Kül Tigin, Bilge Kağan, Tunyukuk. 2. baskı. İstanbul: Simurg.

   Üç yazıtın Eski Türkçe yazı çevrimi ve karşılıklı metin yayını; biçim ve satır denetimi.

2. 2

   Canlı Bitigçi sözlük kaydı

   Günümüz Türkçesi

   Güncel sözlük

   Biçim: kalmak

   1. güncel anlam

   Bulunduğu noktadan ayrılmamak veya sürdürdüğü tutumu değiştirmemek; ilgili: → durmak.

   2. güncel anlam

   Ayrılan veya geçen bölümün ardından geriye henüz tükenmemiş nicelik olarak var olmak; ilgili: → artmak (II).

   3. güncel anlam

   → konaklamak

   4. güncel anlam

   → yaşamak

   5. güncel anlam

   → eğleşmek

   6. güncel anlam

   Ölen veya ortadan ayrılan kimselerin ardından yaşamını sürdürüyor olmak; ilgili: → yaşamak.

   7. güncel anlam

   Zamanın veya değişen koşulların etkisine rağmen varlığını ya da ayırt edici özelliğini yitirmemek; ilgili: → durmak.

   8. güncel anlam

   Bir çevrede acele etmeden oyalanarak belirli bir süre geçirmek; ilgili: → oyalanmak.

   9. güncel anlam

   Yeterli başarıyı sağlayamayarak üst sınıfa geçme hakkını elde edememek; ilgili: → başarısızlık.

   10. güncel anlam

   Arızası veya başka bir engel yüzünden hareketini yahut çalışmasını sürdüremez duruma gelmek; ilgili: → durmak.

   11. güncel anlam

   Kararlaştırılan vakitte gerçekleşmeyip ilerideki bir tarihe aktarılmak; eş anlamlı: → ertelenmek.

   12. güncel anlam

   Maddeyle çevrelenerek onun oluşturduğu örtünün içinde bulunur duruma gelmek; ilgili: → bulanmak.

   13. güncel anlam

   Yürütülen işi ulaşılan aşamanın ötesine geçirmeyerek orada durdurmak; ilgili: → aşama.

   14. güncel anlam

   Ölen bir yakının malı veya hakkı sonraki kimseye miras yoluyla geçmek; ilgili: → miras.

   15. güncel anlam

   Bir engel yüzünden tasarlanan işi yapamamak veya o işten yoksun olmak; ilgili: → başarısızlık.

   16. güncel anlam

   Başka bir geçim kaynağı olmadan belirtilen para tutarıyla yaşamını sürdürmeye mecbur olmak; ilgili: → geçinmek.

   17. güncel anlam

   → yetinmek

   18. güncel anlam

   → sınırlanmak

   19. güncel anlam

   Daha önce edinilmiş bir niteliği veya içinde bulunulan koşulu değiştirmeden sürdürmek; ilgili: → sürmek.

   20. güncel anlam

   Bir nitelik ya da durum bildiren adın ardından, öznenin o koşulda bulunmasını veya o koşula geçmesini sağlayan yardımcı eylem; ilgili: → durum.

   21. güncel anlam

   Yönelme biçimindeki veya -(y)ıp ekli ulaçla birleşerek asıl eylemin sürmesini yahut sonucunun devamını bildiren yardımcı eylem; ilgili: → durmak.