kartal

Bitigçi Sözlük Maddesi

kartal

I (isim, hayvan bilimi)
· 1 anlam
  1. (isim, hayvan bilimi) Geniş kanatları, güçlü pençeleri ve keskin görüşüyle avlanan iri yırtıcı kuş. Açık arazide veya dağlık bölgelerde yüksekten uçar; yuvasını ulaşılması güç kaya yüzeylerine ya da yüksek ağaçlara çoğunlukla tek başına kurar.

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

kartal etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Kartal, XI. yüzyıldan beri Türkçede izlenen, kökeni tartışmalı bir addır. Clauson sözü görünüşte karta- fiilinden yapılmış bir ad sayar ve ilk anlamının 'benekli, alaca' olabileceğini düşünür; ona ve ÈSTJa'ya göre Kâşgarlı Mahmud'da söz kuş adı değil, kartal koy 'ak kara benekli koyun' gibi anlatımlarda geçer. Gülensoy *karta- 'tırmalamak' + -l çözümlemesini verir. Stachowski sözü Moğolca xaltar 'sarı benekli kahverengi' renk adından gelen *kaltar'a bağlar; ÈSTJa bu bağı olası görse de Kaşgarlı tanığını ve kart 'yaşlı' ile olası anlam bağını gözeterek kartal'ı şimdilik bağımsız bir söz sayar. 'Kartal kuşu' anlamı XIII. yüzyıldan beri izlenir.

  1. 11. yüzyıl · Karahanlı Türkçesi: karta:l
  2. 13. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: kartal
  3. 13. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: kartal
  4. 14. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: kartal
  5. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: kartal
  6. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: kartal
  7. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: kartal
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · kartal

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.