kuşak

Bitigçi Sözlük Maddesi

kuşak

(isim, teknoloji, gök bilimi, coğrafya, felsefe, matematik, sinema, televizyon, toplum bilimi)
· 11 anlam

Beli saran kumaş, çevresel şerit, ortak dönem topluluğu veya soy basamağı.

  1. 1.

    Beli saran kumaş

    (isim) Giysinin üzerinden beli dolanarak bağlanan geniş kumaş şeridi; ilgili: → şerit.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 07:06:35 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Çevreye geçirilen destek

    (isim) Nesnenin dağılmasını veya biçiminin bozulmasını önlemek için çevresine geçirilen destek halkası; ilgili: → bağ (I).

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 07:06:35 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Teknolojik gelişim basamağı

    (isim, teknoloji) Ürün ailesinin ortak yenilikler ve tasarım özellikleri taşıyan gelişim basamağı; ilgili: → teknoloji.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 07:06:35 · Türkiye saati (UTC+3)
  4. 4.

    Gök cismindeki bölge

    (isim, gök bilimi) Bir gök cisminin üzerinde ortak koşullarla ayırt edilen çevresel alan; ilgili: → bölge.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 07:06:35 · Türkiye saati (UTC+3)
  5. 5.

    Benzer doğa özellikleriyle uzanan alan

    (isim, coğrafya) İklim, bitki örtüsü veya yer yapısı bakımından benzeşerek şerit biçiminde uzanan alan; ilgili: → bölge.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 07:06:35 · Türkiye saati (UTC+3)
  6. 6.

    Ortak tarihsel deneyim topluluğu

    (isim, felsefe) Yakın dönemlerde yetişip ortak tarihsel deneyimlerin biçimlendirdiği anlayışları paylaşan insanlar topluluğu; ilgili: → kültür.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 07:06:35 · Türkiye saati (UTC+3)
  7. 7.

    Kürede iki kesit arasındaki yüzey

    (isim, matematik) Küresel kabuğun, birbirine koşut iki düzlemin sınırladığı şerit biçimli parçası; ilgili: → küre (I).

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 07:06:35 · Türkiye saati (UTC+3)
  8. 8.

    Ayrı görüntü veya ses şeridi

    (isim, sinema, televizyon) Kurguda görüntü ya da ses kaydını ayrı taşıyan film şeridi; ilgili: → film.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 07:06:35 · Türkiye saati (UTC+3)
  9. 9.

    Programlara ayrılan yayın aralığı

    (isim, televizyon) Yayın akışında benzer türdeki içeriklere tahsis edilmiş saat aralığı; ilgili: → zaman.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 07:06:35 · Türkiye saati (UTC+3)
  10. 10.

    Yakın yaşlardaki nüfus grubu

    (isim, toplum bilimi) Nüfusun, birbirine yakın yaşlarda bulunmalarına göre ayrılan insan kümelerinden her biri; ilgili: → topluluk.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 07:06:35 · Türkiye saati (UTC+3)
  11. 11.
    Yeni

    Soy zincirinde aynı basamak

    (isim) Bir soy zincirinde ebeveyn ile çocuk arasındaki aktarım sırasına göre belirlenen basamaklardan her biri; ilgili: → soy.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 07:06:35 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

kuşak etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Kuşak, Eski Türkçe kurşaġ sözünün r'sini yitirmiş biçimidir. Sözcük kur ‘bel; kemer’ adından türeyen kurşa- ‘kuşatmak, bele sarmak’ fiiline -ġ ekinin getirilmesiyle kurulmuştur. Kâşgarlı Mahmud kurşaġ'ı kuşanma ve çadırın çevresine sarılan yün şerit (ev kurşaġı) için kullanır. XIII–XIV. yüzyıldan itibaren r düşerek kuşak biçimi yayılır; Kâmûs-ı Türkî de aslının kurşak olduğunu belirtir. ‘Nesil’ anlamı ise yeni bir kullanımdır: Tietze bu anlamda önceden göbek ve Arapça batın sözlerinin kullanıldığını belirtir, tanıkları 1938'den başlar. Sözcük Farsçaya ve Rusçaya da geçmiştir.

  1. 11. yüzyıl · Karahanlı Türkçesi: kurşaġ
  2. 13. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: kuşak
  3. 13. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: kuşak
  4. 16. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: kuşak
  5. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: kuşak
  6. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: kuşak
  7. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: kuşak
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · kuşak

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

nesil kuşaklı kuşakçı kuşaklık kuşaksal kuşaksız kuşaklama kuşaklamak kuşaklanma kuşakçılık kuşak farkı kuşaklanmak kuşak çatışması abdal

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.