mahalle

Bitigçi Sözlük Maddesi

mahalle

(isim, mecaz)
Arapça maḥalle · 3 anlam

Bir yerleşimin komşuluk ilişkileriyle belirlenen bölümü veya orada yaşayanlar.

  1. 1.

    Yerleşimin bölümü

    (isim) Kent, kasaba veya köy içinde sınırları ve komşuluk ilişkileriyle belirlenen yerleşme bölümü; ilgili: → komşuluk.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 02:02:05 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Orada yaşayan insanlar

    (isim) Aynı yerleşme bölümünde yaşayanların oluşturduğu insan çevresi; ilgili: → topluluk.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 02:02:05 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.
    Yeni

    Benzer yaşam ve düşünce çevresi

    (isim, mecaz) Benzer düşünce, değer ve yaşam tarzları dolayısıyla birbirini yakın gören insanların çevresi; ilgili: → çevre.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 17.10.2026 02:02:05 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

mahalle etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Mahalle, Arapça maḥalla ‘şehir semti’ sözünden alınmıştır; Tietze, Stachowski, Räsänen, Karaağaç ve Kâmûs-ı Türkî bu kökende birleşir. Tarihsel Derlem'de söz ilk kez Yûnus Emre Dîvânı'nda (_mahalle vü şâr_), XIV. yüzyılda da Harezm, Kıpçak ve Anadolu metinlerinde ‘semt’ anlamıyla görülür; Tietze'nin Ferec ba'de'ş-Şidde'den (1451) aktardığı tanıklarda hem mahalle hem mahalle imamı hem de Arapça çoğul maḥallāt geçer. Evliya Çelebi'nin şehir anlatımlarında şehirler mahalle ve mihrap sayısıyla tanıtılır. Kâmûs-ı Türkî mahalleyi çoğunlukla bir camisi ve imamı bulunan şehir parçası olarak tanımlar. Yer anlamlı mahal ise Arapça maḥall'den gelen ayrı bir sözdür.

  1. 13. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: mahalle
  2. 14. yüzyıl · Harezm Türkçesi: mahalle
  3. 14. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: mahalle
  4. 14. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: mahalle
  5. 15. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: maḥalle
  6. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: mahalle
  7. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: mahalle
  8. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: mahalle
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · mahalle

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

mahallece mahalleli mahallevari mahallecilik mahalleleşme mahallelilik mahalle parkı mahalle dokusu mahalle düzeni mahalle esnafı mahalle havası mahalle müzesi mahalle ortamı mahalle pazarı

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.