sevmek

Bitigçi Sözlük Maddesi

sevmek

(-i)
· 5 anlam · 0 geçiş
  1. 1.

    (-i) Sevgi ve bağlılık duymak.

  2. 2.

    Birine sevgiyle bağlanmak; gönül vermek.

  3. 3.

    Çok hoşlanmak.

  4. 4.

    → okşamak.

  5. 5.

    Yerini, şartlarını uygun bulmak.

Tarihsel söz varlığı

Türkçenin tarihsel dönemlerindeki görünüm

Aç / kapat
Büyük Anlam Atlası'nda aç

İlk tarihsel tanık: yaklaşık 1387 · Şeyhoğlu Kâbûs-nâme Tercümesi · PDF s. 121

Türkçe tercümenin kaynak yayında olasılıklı gösterilen tarihi. Kaynak yayın tercüme tarihini başlık künyesinde [1387?] biçiminde, belirsizlik işaretiyle verir. Tarih dayanağı: Başlık sayfası, PDF s. 2

Anlamsal gelişim çizgisi

İlk kayıttan günümüz Türkçesine

2 denetlenmiş basamak

1387 · Eski Anadolu Türkçesi kaydından canlı Bitigçi sözlük anlamlarına uzanan sıra. Aynı yazımlı ham tanıklar tek başına anlam değişimi sayılmaz.

Denetlenmiş ilişki türleri: anlam ve biçim sürekliliği

  1. 1

    1387

    Eski Anadolu Türkçesi

    Tarihsel kaynak

    Tarihleme dayanağı: eserin telif veya dil katmanı için yaklaşık dönem

    Biçim: sev- · fiil

    Dönem anlamı

    Bir kimseye veya şeye güçlü yakınlık ve bağlılık duymak.

    anlam ve biçim sürekliliği

    Kâbûs-nâme'de dost, çocuk ve iyi davranışa yönelen duygusal bağlılığı anlatır.

    Günümüze uzanan değişim

    Biçim ve temel duygu anlamı sürmüştür.

    Canlı sözlükteki güncel anlam kimliğiyle denetlendi.

    Kaynak dayanağını aç (1)

    Keykâvus bin İskender bin Veşmgîr (2016). Kâbûs-nâme. Tercüme eden Şeyhoğlu Sadru’d-dîn Mustafa; hazırlayan Enfel Doğan. Ankara: Türk Dil Kurumu.

    Çevriyazılı metin ile yazma yaprağı yüzü-satır gönderimli sözlük/dizin için ana kaynak.

  2. 2

    Canlı Bitigçi sözlük kaydı

    Günümüz Türkçesi

    Güncel sözlük

    Biçim: sevmek

    1. güncel anlam

    Sevgi ve bağlılık duymak

    2. güncel anlam

    Birine sevgiyle bağlanmak; gönül vermek

    3. güncel anlam

    Çok hoşlanmak

    4. güncel anlam

    → okşamak

    5. güncel anlam

    Yerini, şartlarını uygun bulmak

Yöntem ve tarih sınırları

Tarihsel basamaklar yalnız editoryal olarak denetlenmiş tarihsel tanım ve çağdaş anlam bağlantılarından kurulur; aynı yazımlı ham derlem eşleşmeleri anlam değişimi iddiasına dönüştürülmez.

Tarihler eser veya yazıt tarihleridir; bir anlamın dilde ilk ya da son kez kullanıldığı tarihi göstermez. Günümüz basamağı canlı sözlük durumudur.

Eski Anadolu Türkçesisev-fiil
Kaynak çevriyazıları:Kâbûs-nâme: sev-

Transkripsiyon notu: Yayınların çevriyazıları kaynak başına korunmuştur. Kâbûs-nâme: sev-. Sade karşılıklar yalnız arama anahtarıdır.

Bağlama dayalı özgün Bitigçi tanımı: Bir kimseye veya şeye güçlü yakınlık ve bağlılık duymak.

Tarihsel bağlam: Kâbûs-nâme'de dost, çocuk ve iyi davranışa yönelen duygusal bağlılığı anlatır.

Anlamsal gelişim notu: Biçim ve temel duygu anlamı sürmüştür.

Çağdaş arama bağı: sevmek · anlam ve biçim sürekliliği · kaynak biçimi, bağlam, anlam bağı ve özgün tanım denetimli

Kaynaklarda tanıklanan biçimler

  • sev- (yalın biçim)
    Tanıklık: Kâbûs-nâme, 7a/13, 7b/13, 7b/14, 7b/15, 15a/7, 23a/15, 33b/15, 34b/6, 104a/11 (yaprak yüzü–satır)

Bu kaynak kapsamındaki tanıklarda ayrıca çekimli bir biçim kaydedilmemiştir.

Tarihsel derlem tanıkları

Yalnız birincil metin bölümünden alınan kaynak çevriyazıları gösterilir; arama için kullanılan sade anahtar metnin yerine geçmez.

Mu ’min ne-buved her ki ne (âşık bâşed176 (7 Eğer kimseyi sevesi olursan bir kişi sev ki sevüp cefasın çekmeğe (8) değe. Sevdügüm hod Batlamyus veya Eflatun olmayısar veyâhod (9) Yûsuf olası degül.

Eski Anadolu Türkçesi · Şeyhoğlu Kâbûs-nâme Tercümesi · yaklaşık 1387 · PDF s. 121 · çevriyazı güveni B

Kaynak yayınlar ve okuma notu

Keykâvus bin İskender bin Veşmgîr (2016). Kâbûs-nâme. Tercüme eden Şeyhoğlu Sadru’d-dîn Mustafa; hazırlayan Enfel Doğan. Ankara: Türk Dil Kurumu.

Yayın yılı, sözcüğün ilk kullanım tarihi değildir. Çağdaş madde bağlantıları kaynak yayındaki anlam karşılığı ve biçim denetimiyle kurulmuştur; tek başına ses benzerliği tarihsel akrabalık kanıtı sayılmaz.

BD Bağlam Gösterimi · sevmek

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Madde geçmişi ve atıf

Güncel içerik sürümü ve kayıtlı editoryal olaylar yükleniyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

agucuk bitmek tapmak yanmak geçişli okşamak sevim seviş sevme barışmak bayılmak gevşemek sevişmek tutulmak

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.