tek

Bitigçi Sözlük Maddesi

tek

II (sıfat)
· 1 anlam
  1. (sıfat) Sessiz, hareketsiz, uslu olan.

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

tek etimolojisi ve tarihsel dönemleri

‘Sessiz, kıpırtısız, uslu’ anlamındaki tek, çoğunlukla tek durmak ‘susmak, kıpırdamadan durmak’ kalıbıyla yaşayan eski bir Türkçe sözdür. Kâşgarlı Mahmud XI. yüzyılda _tek tur_ ‘sus’ buyruğunu Oğuzca olarak kaydeder; aynı dönemin Karahanlı Kur'an Tercümesi'nde de _tek turuŋlar_ ‘susun’ geçer. Söz Harezm, Kıpçak ve Çağatay metinlerinde tek/tik tur-, tek oltur- biçimleriyle sürer; Eski Anadolu Türkçesinde Yûnus Emre'de _tek tursam_, sonraki metinlerde dek durmak, dek oturmak yazımları görülür. Clauson ve Tietze bu sözü ‘yalnız’ anlamlı tek'ten ayrı bir kelime olarak ele alır.

  1. 11. yüzyıl · Karahanlı Türkçesi: tek
  2. 13. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: tek ~ dek
  3. 14. yüzyıl · Harezm Türkçesi: tek ~ tik
  4. 14. yüzyıl · Kıpçak Türkçesi: tek ~ tik
  5. 15. yüzyıl · Çağatay Türkçesi: tik
  6. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: tek
  7. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: tek
  8. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: tek
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · tek

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…
Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.