Bu bölüm sözlük maddeleri ve anlamları üzerine soruları; tanım, köken, çekimli biçim, bağlam, eş kullanım, değerlik, sözcük ağı ve yaşam eğrisi gibi konulardaki kaynaklı açıklama ve derlem çıkarımlarını bir araya getirir. Etimoloji Atlası, etimoloji kartları, tarihsel dönemler ve zaman kapsülünün nasıl kullanılacağını Özelliklerin Kullanımı bölümünde bulabilirsiniz. Her kartta sorunun eklenme tarihi, kayıt sonradan güncellendiyse ya da düzeltildiyse güncelleme tarihi de yer alır; liste en son eklenen ya da güncellenen kayıttan başlayarak yeniden eskiye sıralanır.
Yanıtları nasıl okumalı?
Sözlük özelliklerinin birlikte okunması
Maddebaşı, anlam, tanım, gönderme, köken, çekimli biçim, bağlam, alan ve tür yayılımı, eş kullanım, değerlik, hibrit sözcük ağı ve yaşam eğrisi birlikte değerlendirilir. Yeni eklenen sözcükler de yayımlanmış tanımlanabilirlik kanıtlarıyla bu kapsama girer.
Derlem kanıtı ve çıkarımlar
Geçiş sayısı ve derlem büyüklüğü güncel ölçümlerden okunur; yayım sırasında incelenmiş kanıttan gelen sayı ayrıca etiketlenir. Bağlamlar soruyu açıklayan sınırlı örneklerle sunulur. Çıkarımları kapsam ve sınırlılık bilgileriyle birlikte okuyun: derlemde gözlenen eğilimler değişmez dil bilgisi kuralları değildir.
Tarihler ve sıralama
Eklendi tarihi sorunun ilk yayımlandığı anı, Güncellendi tarihi kaydın en son yeniden yazıldığı anı Türkiye saatiyle gösterir. Güncelleme bir bağlam tümcesinin yenilenmesi, bir yazım ya da içerik düzeltmesi veya kanıt sayılarının tamamlanması olabilir; yalnız eklenme tarihi görünen kayıt yayımlandığı gibi durmaktadır. En yeni sıralaması en son eklenen ya da güncellenen kaydı başa alır, Eklenme tarihine göre sıralama yalnız ilk yayım tarihine bakar.
Arama ve süzgeçler
Arama yapıldığında önce madde başı sorgunun kendisi olan kayıtlar, sonra sorguyla başlayan öbek madde başları, sonra sorguyu anahtar sözcük olarak taşıyan kayıtlar gelir; her kümenin içinde sıra yine yeniden eskiyedir. Türkçe ve ASCII yazımlar ile şapkalı ve şapkasız biçimler aynı sonucu verir. Sözlük özelliği süzgeci köken, ağız sözlüğü ya da eş yazım gibi tek bir inceleme türünü ayırır; yeni soru turları Bitigçi'de Yeni günlüğünde de duyurulur.
Yazım düzeni
Yanıtlarda ele alınan söz ile öteki dil örnekleri eğik ve renkli yazılır; anlamlar tek tırnak içinde verilir (‘akciğer’ gibi). Yanıtın en önemli bulguları vurgulu gösterilir. Bu işaretler yalnız okumayı kolaylaştırır; arama ve kopyalanan metin düz yazıyla çalışır.
2 soru ve yanıt
Süzgeçleri temizleMaddebaşı Gönderme e-posta Sözlük e-postayı elektronik postaya gönderirken yazanlar hangi biçime yöneliyor? Eklendi:
Kısa biçime. Derlemde e-posta, elektronik postadan birkaç kat daha sık geçer; oysa uzun biçim derlemde birkaç yıl önce görünür. Sözlükteki gönderme açık ve tam adı gösterir; kullanımın hangi biçimi benimsediğini göstermez.
Bağlam
Kurtarma e-posta adresi olarak kaydettiğiniz adrese gelen kodu girin.
İlgili sözlük aramaları
Kapsam ve sınırlılık
Kapsam: Yanıt, e-posta ile elektronik posta arasındaki sözlük göndermesini derlemdeki kullanım sıklığıyla karşılaştırır ve aynı durumu faks ile belgegeçer çiftinde de gösterir.
Sınırlılık: Sıklık karşılaştırması yüzey biçimlerine dayanır; eposta ve e-mail gibi öteki yazımlar sayılmamıştır. Hangi biçimin ne zaman öne geçtiği derlemin yıllara göre bileşimine bağlıdır.
Anlam / Tanım Çok anlamlılık adres Bir sorunun doğru adresi her zaman bir ev midir? Eklendi:
Değildir. Bitigçi adresin bir mecaz anlamını, bir sorunun çözümü ya da bir isteğin karşılanması için başvurulması gereken asıl muhatap ve en elverişli kaynak diye tanımlar. Bu anlamda adres bir kişi, bir kurum ya da bir yer olabilir.
Bağlam
Eğer bir iş bulabilecekse, doğru adres burasıydı işte.
Kapsam ve sınırlılık
Kapsam: Yanıt, adres sözcüğünün ‘asıl muhatap’ anlamını sözlüğün öteki anlamlarından ayırır, sözün Latince ‘doğru yolu göstermek’ kökenine ilişkin görüşü aktarır ve sözün Türkçedeki tarihini ve bugünkü eş kullanımlarını gösterir.
Sınırlılık: Latince *addrictiare biçimi yazılı olarak tanıklanmamış, yeniden kurulmuş bir biçimdir. Doğru adres öbeğinin Türkçede ilk ne zaman kullanıldığı tarihlendirilmemiştir.