ad

Bitigçi Sözlük Maddesi

ad

II (isim)
Arapça ʿadd · 2 anlam
  1. 1.

    (isim) Arapçadan alınma, bugün çoğunlukla "addetmek", "addolunmak" gibi birleşik fiillerde yaşayan; nesneleri birer birer ele alıp kaç tane olduklarını bulma ya da bir şeyi belli bir değerde, belli bir türden görüp öyle kabul etme eylemi; sayma, tadat.

  2. 2.

    (isim) Nesnelerin tek tek ele alınıp toplamlarının çıkarılması ya da bir kimsenin, bir şeyin belli bir değerde, belli bir sınıftan görülerek öyle kabul edilmesi anlamındaki edilgen eylem; eski yazı dilinde "addolunmak" gibi yapılarda geçer; sayılma.

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

ad etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Bu ad, Arapça ʿadd ‘sayma’ sözünden alınmıştır ve daha çok addetmek, addolunmak gibi birleşik fiillerde yaşar. Karaağaç sözü add biçiminde verir, ‘sayma’ ile ‘sanmak, tutmak’ anlamlarını kaydeder ve tek başına yazılan ad'ı da buna gönderir. Kâmûs-ı Türkî add'ı ‘sayı, sayma’ ve mecazen ‘tutma, sanma, itibar etme’ anlamlarıyla verir. Evliya Çelebi Seyahatnâmesi'nde XVII. yüzyılda add etmek ile ad etmek aynı cümlede ‘saymak’ anlamında görülür. Daha eski tanıklar Ahmed-i Dâ'î Dîvânı'ndaki ‘add itmek ‘saymak’ söyleyişi ile Nevâyî'deki hadd ü ʿadd ‘sınır ve sayı’ ikilemesidir. Yazılışı yerli ad ‘isim’ ile aynı olsa da kökeni ayrıdır.

  1. 14. yüzyıl · Eski Anadolu Türkçesi: ʿadd
  2. 15. yüzyıl · Çağatay Türkçesi: ʿadd
  3. 17. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: add ~ ad
  4. 19. yüzyıl · Osmanlı Türkçesi: add
  5. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: ad (add)
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · ad

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…
Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.