ayrılmak
(-e, -den)-
2.
(-den) Bir yerden, bir kimseden, bir şeyden uzaklaşmak.
-
3.
(-den) → boşanmak.
(-den) Bir yerden, bir kimseden, bir şeyden uzaklaşmak.
(-den) → boşanmak.
Tarihsel söz varlığı
İlk tarihsel tanık: 20 Eylül 735 · Bilge Kağan Yazıtı · PDF s. 54
yazıtın dikiliş tarihi. Kaynak, Çince yazıt ile Türkçe yazıtın tamamlanma süresinden hareketle anıtın 20 Eylül 735'te dikildiği sonucunu aktarır. Tarih dayanağı: Giriş, PDF s. 14
Anlamsal gelişim çizgisi
720–735 · Orhon Türkçesi kaydından canlı Bitigçi sözlük anlamlarına uzanan sıra. Aynı yazımlı ham tanıklar tek başına anlam değişimi sayılmaz.
Denetlenmiş ilişki türleri: kaynak yayındaki çağdaş anlam karşılığı
720–735
Tarihleme dayanağı: yazıtların dikiliş tarihi aralığı · yazıtların yaklaşık dikiliş tarihleri
Biçim: adrıl-, adrılmasar, adrıltı · fiil
Dönem anlamı
Bir bütünden, kişiden ya da bulunulan yerden uzaklaşıp ayrı duruma gelmek.
kaynak yayındaki çağdaş anlam karşılığıCanlı sözlükteki güncel anlam kimliğiyle denetlendi.
k(a)g(a)n(ı)nda : bu b(e)gl(e)r(i)g[de bu y(e)r(i)nde su]b(u)nd[a (a)dr(ı)lm(a)s(a)r] : türük [bod(u)n] (BK K14) [................] : (e)dgü : kört(e)çi s(e)n : (e)b(i)ne : kirt(e)çi s(e)n :
Bilge Kağan Yazıtı · 20 Eylül 735 · PDF s. 54
Denetlenmiş tarihsel biçimin birincil metin tanığı; tek başına anlam değişimi kanıtı değildir.
(e)l(i)g y(a)ş(ı)ma : t(a)t(a)bı : bod(u)n : kııt(a)nda : (a)dr[(ı)ltı... ]nk(e)r : t(a)gka : [.......... ] (BK G8) ku s(e)nün : b(a)ş(a)du : tört: tüm(e)n : sü k(e)lti: tönk(e)r : t(a)gda :
Bilge Kağan Yazıtı · 20 Eylül 735 · PDF s. 72
Denetlenmiş tarihsel biçimin birincil metin tanığı; tek başına anlam değişimi kanıtı değildir.
Tekin, Talât (2020). Orhon Yazıtları. 6. baskı. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
Kül Tigin ve Bilge Kağan metinleri, açıklamaları ve tam sözlük-dizin; tarihsel biçim ve satır konumlarının ana dizin kaynağı.
Tekin, Talât (1998). Orhon Yazıtları: Kül Tigin, Bilge Kağan, Tunyukuk. 2. baskı. İstanbul: Simurg.
Üç yazıtın Eski Türkçe yazı çevrimi ve karşılıklı metin yayını; biçim ve satır denetimi.
Canlı Bitigçi sözlük kaydı
Biçim: ayrılmak
1. güncel anlam
Ayırma işine konu olmak
2. güncel anlam
Bir yerden, bir kimseden, bir şeyden uzaklaşmak
3. güncel anlam
→ boşanmak
Tarihsel basamaklar yalnız editoryal olarak denetlenmiş tarihsel tanım ve çağdaş anlam bağlantılarından kurulur; aynı yazımlı ham derlem eşleşmeleri anlam değişimi iddiasına dönüştürülmez.
Tarihler eser veya yazıt tarihleridir; bir anlamın dilde ilk ya da son kez kullanıldığı tarihi göstermez. Günümüz basamağı canlı sözlük durumudur.
Bağlama dayalı özgün Bitigçi tanımı: Bir bütünden, kişiden ya da bulunulan yerden uzaklaşıp ayrı duruma gelmek.
Çağdaş arama bağı: ayrılmak · kaynak yayındaki çağdaş anlam karşılığı · kaynak biçimi ve özgün tanım denetimli
Kaynaklarda tanıklanan biçimler
Tekin, Talât (1998). Orhon Yazıtları: Kül Tigin, Bilge Kağan, Tunyukuk. 2. baskı. İstanbul: Simurg.
Tekin, Talât (2020). Orhon Yazıtları. 6. baskı. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
Yayın yılı, sözcüğün ilk kullanım tarihi değildir. Çağdaş madde bağlantıları kaynak yayındaki anlam karşılığı ve biçim denetimiyle kurulmuştur; tek başına ses benzerliği tarihsel akrabalık kanıtı sayılmaz.
Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.
Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.
Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.
Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.
Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.
Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.
Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.
/karşılaştır umut ile ümit