belirlemek

Bitigçi Sözlük Maddesi

belirlemek

(-i, mantık)
· 4 anlam

Niteliği veya seçeneği açıklığa kavuşturmak; kavramı tanımlamak, daraltmak veya sonuca yön vermek.

  1. 1.

    Açıklığa kavuşturma

    (-i) Yeri, niteliği, miktarı veya izlenecek yolu kuşku bırakmayacak açıklığa kavuşturmak; ilgili: → kararlaştırmak.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 18.10.2026 14:54:00 · Türkiye saati (UTC+3)
  2. 2.

    Kavramın içeriğini anlatma

    (-i, mantık) Terimin hangi kavramı karşıladığını kurucu nitelikleriyle anlatmak; ilgili: → tanımlamak.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 18.10.2026 14:54:00 · Türkiye saati (UTC+3)
  3. 3.

    Kavramı daha az örneğe uygulama

    (-i, mantık) Ek koşulu karşılamayan örnekleri, bir terimin gösterdiği bütünün dışında bırakmak; ilgili: → özelleştirmek.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 18.10.2026 14:54:00 · Türkiye saati (UTC+3)
  4. 4.
    Yeni

    Sürecin sonucuna yön verme

    (-i) Sürecin yapısını veya sonucunu kendi etkisiyle yönlendirmek; ilgili: → etkilemek.

    Tanım kaynağı: BİTİGÇİ özgün içerik üretimi · 18.10.2026 14:54:00 · Türkiye saati (UTC+3)

İLERİ ÇÖZÜMLEMELER

belirlemek etimolojisi ve tarihsel dönemleri

Belirlemek, belir- fiiline -le- ekinin getirilmesiyle kurulmuştur; Gülensoy belirle- türevini belir- maddesinde sıralar. Gülensoy, belir-'in ada gelen ekleri de alabilen bir fiil gövdesi olduğunu inceleyen bir çalışmaya gönderme yapar; addan fiil yapan -le- ekinin burada bir fiil gövdesine gelmesi bu özellikle açıklanabilir (Bitigçi açıklaması). Belir- ise Karahanlıca belgür- ‘ortaya çıkmak’ fiilinden gelir; bu fiil belgü ‘işaret, nişan’ ile ilişkilidir. Kâmûs-ı Türkî'ye göre kökteki bel ‘açıklık, belirginlik’ sözü eskimiş, ama belli, belirmek, bellemek türevlerinde yaşamaktadır.

  1. 20. yüzyıl · Türkiye Türkçesi: belirlemek
Etimoloji Atlası'nda köken yolculuğunu aç

BD Bağlam Gösterimi · belirlemek

Not: Bu bölümde gösterilen cümleler, derlem cümle seçme algoritmasının otomatik seçimleridir. Cümlelerdeki görüş, ifade ve içerikler kaynak metinlere aittir; Bitigçi’yi bağlamaz ve Bitigçi’nin görüşünü ya da tutumunu yansıtmaz.

Sayfadaki özellikler henüz yüklenmedi. Lütfen kısa bir süre bekleyiniz.

Sonuçların yüklenmesi için hesaplama yapılıyor.

Bu maddeye atıf

Güncel madde için atıf biçimleri hazırlanıyor.

Dilsel parmak izi, terimlik, kullanım sicili, yerleşme ve veri kalitesi tek profilden yükleniyor…

İlgili Sözler

belirlenme belirleme belirlenmek alidat bulmak etalon evvela gürbüz hatalı koymak kuracı mikyas mürşit pişmek

Tanım, alan etiketi ve sözcük ailesi ortaklığına göre seçilen maddeler.

Yazım ve Varyantlar Doğrulanmış ilişkiler, dönemsel sıklık ve kullanım payı

Panel açıldığında BD varyant verileri yüklenir.

İlk Tanık ve Yayılım Kaynak yayın tarihleri, güven düzeyi ve yayılım aşamaları

Panel açıldığında BD tanık verileri yüklenir.